{"id":24075,"date":"2021-01-14T18:30:23","date_gmt":"2021-01-14T17:30:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?page_id=24075"},"modified":"2021-01-14T18:30:23","modified_gmt":"2021-01-14T17:30:23","slug":"widoki-po-grunwaldzie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/widoki-po-grunwaldzie\/","title":{"rendered":"Widoki po Grunwaldzie"},"content":{"rendered":"<p>Grunwald zdecydowanie podni\u00f3s\u0142 notowania Polski i Litwy na arenie mi\u0119dzynarodowej. Uczestnicy soboru w Konstancji us\u0142yszeli g\u0142os przedstawicieli Polski o prawach pogan, o nawracaniu bez przymusu i prawd\u0119 o misji Zakonu krzy\u017cackiego. Sob\u00f3r wprawdzie nie rozstrzygn\u0105\u0142 polsko-krzy\u017cackiego sporu, czyli dora\u017anego po\u017cytku Polsce nie przyni\u00f3s\u0142, ale w Europie \u0142aci\u0144skiej podwa\u017cy\u0142 sympati\u0119 dla zakonu, jako przedmurza \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego wobec pogan, co niew\u0105tpliwie os\u0142abia\u0142o jego pozycj\u0119. Wprawdzie sukces niewymierny, ale konsekwentn\u0105 polityk\u0105 mog\u0142a Polska go wykorzysta\u0107. Pod Grunwaldem zho\u0142dowane przez Kazimierza Mazowsze, walczy\u0142o po stronie Polski, ale z ksi\u0105\u017c\u0119tami pomorskimi, z kt\u00f3rymi ostatni Piast nawi\u0105zywa\u0142 porozumienia, Jagie\u0142\u0142o sojuszy nie zawi\u0105za\u0142 i ci walczyli po stronie Krzy\u017cak\u00f3w. Po bitwie Bogus\u0142aw Pomorski przeszed\u0142 na stron\u0119 Polski obiecuj\u0105c kr\u00f3lowi pomoc przeciw zakonowi, ale Jagie\u0142\u0142o nie wykorzysta\u0142 tej sytuacji. Litwini nie doceniali znaczenia dost\u0119pu do morza, o czym najlepiej \u015bwiadczy fakt, i\u017c po wielkiej wojnie z Krzy\u017cakami zadowolili si\u0119 niewielk\u0105 pla\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 Po\u0142\u0105gi, a nie starali si\u0119 odzyska\u0107 uj\u015b\u0107 Niemna i D\u017awiny. Podobnie wygl\u0105da\u0142a sprawa ze \u015al\u0105skiem, o kt\u00f3ry Kazimierz latach 1345-48 prowadzi\u0142 ostatni\u0105 polsko-czesk\u0105 wojn\u0119 (nast\u0119pn\u0105 by\u0142a wojna o Zaolzie, ale to ju\u017c w 1919 roku). Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Ole\u015bnicki, walczy\u0142 pod Grunwaldem po stronie Krzy\u017cak\u00f3w. Ten\u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad za\u0142apa\u0142 si\u0119 w kadrze obrazu Jana Matejki. Mistrz Jan z niewiadomych powod\u00f3w namalowa\u0142 dzielnego ksi\u0119cia, w dziwnej, kolorowej szacie dworaka, a nie w zbroi rycerskiej, w dodatku dzier\u017c\u0105cego w r\u0119ku bu\u0142aw\u0119 rektora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Po bitwie wzmiankowany ksi\u0105\u017c\u0119 jedena\u015bcie miesi\u0119cy sp\u0119dzi\u0142 w polskiej niewoli, ale ju\u017c podczas wojny g\u0142odowej (1414 r.) wraz z innymi ksi\u0105\u017c\u0119tami \u015bl\u0105skimi walczy\u0142 jako sojusznik Jagie\u0142\u0142y. To by\u0142o pok\u0142osie zwyci\u0119stwa. Wreszcie przed Jagie\u0142\u0142\u0105 opromienionym zwyci\u0119stwem nad zakonem otworzy\u0142a si\u0119 droga do korony czeskiej. Po \u015bmierci kr\u00f3la czeskiego Wac\u0142awa IV Luksemburskiego, Czesi odm\u00f3wili prawa do korony bratu zmar\u0142ego \u2013 Zygmuntowi, kt\u00f3rego czynili odpowiedzialnym za \u015bmier\u0107 Jana Husa. Ponadto mieli do\u015b\u0107 ponad stuletniego panowania niemieckiej dynastii w Pradze i zaproponowali tron czeski Jagielle. K\u0119sek \u0142akomy, wr\u0119cz trudno by\u0142o marzy\u0107 o lepszych awansach, ale okaza\u0142 si\u0119 zbyt trudnym do prze\u0142kni\u0119cia. Jagie\u0142\u0142o by\u0142 przychylny projektowi, got\u00f3w do otwarcia nast\u0119pnego frontu, ale rada kr\u00f3lewska nie podziela\u0142a tych zap\u0119d\u00f3w, wiec stan\u0119\u0142o na tym, \u017ce tron czeski przyjmie Witold. Ten \u2013 w zast\u0119pstwie \u2013 wys\u0142a\u0142 do Pragi synowca Jagie\u0142\u0142y, Zygmunta Korybutowicza, jako swojego namiestnika. Gra by\u0142a warta \u015bwie\u00adczki, poniewa\u017c w sk\u0142ad korony czeskiej w owym czasie wchodzi\u0142y nast\u0119puj\u0105ce prowincje: Czechy, Morawy, \u0141u\u017cyce i Brandenburgia. Pi\u0119kne widoki, ale pami\u0119tajmy, \u017ce jeste\u015bmy w pocz\u0105tkach XV wieku i ju\u017c przeciwko husytom zbiera\u0142a si\u0119 katolicka krucjata pa\u0144stw niemieckich, inspirowana przez papie\u017ca i cesarza, a na rubie\u017cy p\u00f3\u0142nocnej czai\u0142 si\u0119 ci\u0105gle jeszcze gro\u017any Krzy\u017cak. Rozs\u0105dek nakazywa\u0142 szukania sojusznik\u00f3w przeciwko zakonowi, a nie nowych wrog\u00f3w. Wyprawa Korybutowicza do Czech okaza\u0142a si\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119ciem nieudanym, a po kilkunastu latach wojen domowych w Czechach, tron w Pradze obj\u0105\u0142 Zygmunt Luksemburski. Warto przy okazji przypomnie\u0107, \u017ce ten wiecznie potrzebuj\u0105cy pieni\u0119dzy monarcha, podw\u00f3jny szwagier Jagie\u0142\u0142y (pierwotnie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z siostr\u0105 Jadwigi Andegawe\u0144skiej, a drugi raz Barbar\u0105 Cilejsk\u0105, siostr\u0105 Anny, drugiej \u017cony Jagie\u0142\u0142y), odda\u0142 Brandenburgi\u0119 wschodz\u0105cej dynastii Hohenzollern\u00f3w, jako zastaw, a poniewa\u017c nigdy go nie wykupi\u0142, wi\u0119c marchia pozosta\u0142a dziedzictwem tej dynastii do roku 1918, z tragicznymi dla Polski skutkami. Interesy ze szwagrami bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne, a ju\u017c Jagielle zupe\u0142nie nie wychodzi\u0142y \u2013 z kuzynami zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c, o czym r\u00f3wnie\u017c warto przypomina\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2392 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Pozosta\u0142e felietony Stanis\u0142awa \u0141ukasika<\/strong> &gt;<a href=\"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>TUTAJ<\/strong><\/a>&lt;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Grunwald zdecydowanie podni\u00f3s\u0142 notowania Polski i Litwy na arenie mi\u0119dzynarodowej. Uczestnicy soboru w Konstancji us\u0142yszeli g\u0142os przedstawicieli Polski o prawach<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":5309,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24075"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24076,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24075\/revisions\/24076"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}