\u015amier\u0107 Jana Husa doprowadzi\u0142a do wybuchu powszechnego antyfeudalnego i antyko\u015bcielnego ruchu ludowego w Czechach. Impulsem do powstania by\u0142 sp\u00f3r w radzie miejskiej w Pradze, podczas kt\u00f3rego przez okno ratusza wyrzucono 7 rajc\u00f3w katolickich, by\u0142a to tzw. pierwsza defenestracja praska. Wkr\u00f3tce zmar\u0142 kr\u00f3l Czech Wac\u0142aw IV, to ten, kt\u00f3ry kaza\u0142 utopi\u0107 Jana Nepomucena (Nepomucka). Jak wie\u015b\u0107 gminna niesie, powodem tej srogiej kary by\u0142o dochowanie wierno\u015bci tajemnicy spowiedzi przez ksi\u0119dza Jana, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 spowiednikiem kr\u00f3lowej. Historycy podwa\u017caj\u0105 prawdziwo\u015b\u0107 tej opowie\u015bci o powodach m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci ksi\u0119dza \u2013 jak zwykle w takich sytuacjach bywa, legenda jest silniejsza i kanonizowany w roku 1729 Jan Nepomucen jest patronem spowiednik\u00f3w, ton\u0105cych i or\u0119downikiem podczas powodzi. W Czechach i na terenie Polski m\u0119czennika upami\u0119tniaj\u0105 setki pomnik\u00f3w w tym cztery w Nowej Rudzie, po jednym w Dzikowcu i w S\u0142upcu, a w \u015acinawce, opr\u00f3cz pomnik\u00f3w, w\u0142a\u015bciciele zamku Sarny ufundowali kaplic\u0119 zamkow\u0105, kt\u00f3r\u0105 obecny w\u0142a\u015bciciel pieczo\u0142owicie restauruje \u2013 to taki lokalny akcent. Wracajmy do husyt\u00f3w, kt\u00f3rzy opanowali Prag\u0119, przej\u0119li ko\u015bcio\u0142y wierne Rzymowi i odm\u00f3wili prawa do tronu bratu zmar\u0142ego kr\u00f3la Zygmuntowi Luksemburczykowi, obwiniaj\u0105c go za \u015bmier\u0107 Jana Husa, popularnego kaznodziei, pierwszego Czecha na pe\u0142ni\u0105cego funkcj\u0119 rektora uniwersytetu praskiego. Ruch husycki skierowany by\u0142 przeciwko ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu i przeciwko Niemcom. Kr\u00f3l Zygmunt nie zamierza\u0142 przywraca\u0107 zb\u0142\u0105kane czeskie owieczki przy pomocy kaznodziej\u00f3w, a za w\u0142a\u015bciwszy spos\u00f3b uzna\u0142 wypraw\u0119 zbrojn\u0105, kt\u00f3rej papie\u017c nada\u0142 uprawnienia krucjaty. Tym sposobem zamierza\u0142 zdoby\u0107 tron praski po bracie i przywr\u00f3ci\u0107 b\u0142\u0105dz\u0105cych na \u0142ono ko\u015bcio\u0142a rzymskiego. Zwolennicy nauk Husa te\u017c nie czekali z cytatami swojego mistrza, a z narz\u0119dziami rolniczymi przystosowanymi do innych zaj\u0119\u0107 ni\u017c sianokosy czy m\u0142\u00f3cka. Kosy na sztorc osadzone a okute cepy okaza\u0142y si\u0119 znakomit\u0105 broni\u0105. Drabiniaste wozy s\u0142u\u017c\u0105ce do zw\u00f3zki siana czy zbo\u017ca, lekko opancerzone, sprawdza\u0142y si\u0119 jako \u015bredniowieczne czo\u0142gi, a odpowiednio zorganizowane w tabor, jako \u00f3wczesne poci\u0105gi pancerne. Zdyscyplinowane i sprawnie dowodzone przez takich wodz\u00f3w jak: Jan Zi\u017cka z Trocnowa, Prokop Wielki, Jan Czapek, wojska husyckie obroni\u0142y si\u0119 przed wszystkimi krucjatami. \u015awi\u0119ta wojna by\u0142a przedsi\u0119wzi\u0119ciem wielce kosztownym, a ziemie czeskie by\u0142y mocno zniszczone w wyniku katolickich krucjat. Od jesieni 1423 roku radykalne od\u0142amy husyt\u00f3w, czyli taboryci i sierotki zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 wyprawy na kraje s\u0105siednie, Morawy, S\u0142owacj\u0119, ksi\u0119stwa niemieckie, \u015al\u0105sk i ziemi\u0119 k\u0142odzk\u0105. K\u0142odzka nie uda\u0142o im si\u0119 zdoby\u0107, wi\u0119c odbili sobie pora\u017ck\u0119 zdobywaj\u0105c Bardo i Radk\u00f3w i przynajmniej dwukrotnie zniszczyli Now\u0105 Rud\u0119 w latach 1428\/29. Zdobywanie pieni\u0119dzy, kosztowno\u015bci, d\u00f3br wszelkiego rodzaju i sprz\u0119tu by\u0142o dla strony husyckiej konieczno\u015bci\u0105. Zniszczone ziemie czeskie ju\u017c tylko z najwy\u017cszym trudem utrzymywa\u0142y ci\u0119\u017car wojny i rewolucji trwaj\u0105cych ju\u017c dziesi\u0119ciolecia, wielkie koszty poch\u0142ania\u0142y powo\u0142ane do \u017cycia niezb\u0119dne w walkach wojska polne. Niezale\u017cnie od koszt\u00f3w wynik\u0142ych z ci\u0105g\u0142ych walk ujawnia\u0142a si\u0119 chciwo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych dow\u00f3dc\u00f3w, walcz\u0105cych po stronie husyckiej, bardziej dla zdobyczy, ni\u017c dla chwa\u0142y prawdy Bo\u017cej. Po nieudanych zabiegach o czesk\u0105 koron\u0119 dla Witolda, nast\u0119pne spotkanie Jagie\u0142\u0142y z husytami by\u0142o dla Polski korzystne. W 1433 roku kr\u00f3l naj\u0105\u0142 licz\u0105cy oko\u0142o 8 tys. oddzia\u0142 sierotek pod komend\u0105 Jana Czapka na wojn\u0119 przeciwko Krzy\u017cakom. Wojny nie wygrali, a grabie\u017cami i okrucie\u0144stwem, jakiego si\u0119 dopuszczali raczej nie przysporzyli zwolennik\u00f3w Jana Husa. Kres rewolucji husyckiej po\u0142o\u017cy\u0142a bratob\u00f3jcza bitwa pod Lipanami w maju 1434 roku, gdzie zmierzyli si\u0119 radyka\u0142owie (taboryci i sierotki) z umiarkowanymi kalikstynami, kt\u00f3rych wspomagali katolicy.<\/p>\n
Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/strong><\/p>\n
![](\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\")
<\/a><\/p>\n