{"id":24134,"date":"2021-01-15T09:54:52","date_gmt":"2021-01-15T08:54:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?page_id=24134"},"modified":"2021-01-15T09:54:52","modified_gmt":"2021-01-15T08:54:52","slug":"dymitriady-jeszcze-jeden-front","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/dymitriady-jeszcze-jeden-front\/","title":{"rendered":"Dymitriady \u2013 jeszcze jeden front"},"content":{"rendered":"<p>Kr\u00f3l Zygmunt nie by\u0142 zachwycony rewelacjami protektor\u00f3w Dymitra i wizj\u0105 opanowania przez niego tronu moskiewskiego. Przed czterema laty wys\u0142a\u0142 wielkie poselstwo Lwa Sapiehy z propozycj\u0105 zawarcia unii Rzeczpospolitej z Moskw\u0105 dla wsp\u00f3lnej polityki wobec Turcji jak i Szwecji, zagra\u017caj\u0105cych zar\u00f3wno Polsce jak i Rosji. Do unii wprawdzie nie dosz\u0142o, nawet byle jakiego sojuszu nie uda\u0142o si\u0119 zawrze\u0107, ale po d\u0142ugich targach przed\u0142u\u017cono rozejm zawarty za czas\u00f3w Batorego. Dobre i to, poniewa\u017c kr\u00f3l Zygmunt ju\u017c mia\u0142 otwarte dwa fronty. Do nieuko\u0144czonej wojny o Siedmiogr\u00f3d, Multany i Wo\u0142oszczyzn\u0119, do\u0142o\u017cy\u0142 wojn\u0119 ze Szwecj\u0105, wi\u0119c i obawy przed now\u0105 awantur\u0105 wydawa\u0142y si\u0119 zasadne. W\u0105tpliwo\u015bci monarchy rozwiali jezuici i nuncjusz papieski Rangoni, przedstawiaj\u0105c mu wizj\u0119 przywr\u00f3cenia prawos\u0142awia na \u0142ono ko\u015bcio\u0142a katolickiego, odzyskanie tronu szwedzkiego przy pomocy Rosji i wreszcie wsp\u00f3lnymi si\u0142ami polsko-rosyjskimi mo\u017cna b\u0119dzie uwolni\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie Ba\u0142kany z islamskiej niewoli, a Rzeczpospolitej zapewni\u0107 pok\u00f3j od po\u0142udnia. Takiej wizji wychowanek jezuit\u00f3w nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 oprze\u0107. Na wspomnianej audiencji obdarzy\u0142 kr\u00f3l caryka roczn\u0105 pensj\u0105 i pozwoli\u0142 mu zabiega\u0107 o pomoc \u201epan\u00f3w naszych\u201d. Tego samego dnia w domu Mniszcha nuncjusz wzywa\u0142 swego protegowanego do rozkrzewienia wiary katolickiej, tudzie\u017c do popierania jezuit\u00f3w w ca\u0142ym pa\u0144stwie moskiewskim. Liczni senatorowie przestrzegali przed moskiewsk\u0105 awantur\u0105. Zamoyski nazwa\u0142 te zabiegi wok\u00f3\u0142 Dymitra komedi\u0105, a Jan Karol Chodkiewicz pisa\u0142: \u201eokazyja smakowita, lecz eventus niepewny, doma rzeczy nie ukojone\u201d. We wrze\u015bniu 1604 roku prywatne wojska magnackie i chciwa \u0142upu ha\u0142astra licz\u0105ca do 4 tys. zbrojnych, wyruszy\u0142a na Moskw\u0119. O ile zrozumia\u0142e s\u0105 motywy kt\u00f3rymi kierowali si\u0119 jezuici i nuncjusz papieski popieraj\u0105c \u201ecarewicza\u201d, kt\u00f3ry po kryjomu przeszed\u0142 na katolicyzm i obieca\u0142 podporz\u0105dkowanie prawos\u0142awia stolicy apostolskiej w Rzymie, nawet przychylno\u015b\u0107 kr\u00f3la mo\u017cna zrozumie\u0107, to zachodzi pytanie czemu ten Grisza Otriepjew, bo tak si\u0119 prawdopodobnie nazywa\u0142 cudownie ocalony Dymitr, zawdzi\u0119cza\u0142 tak wielkie poparcie polskich magnat\u00f3w. Wi\u015bniowieccy, Mniszchowie, Zebrzydowski, stanowili jego elektorat, to im zawdzi\u0119cza\u0142 tron moskiewski, a jako cwany polityk doskonale wiedzia\u0142, \u017ce elektorat zdobywa si\u0119 obietnicami. Tak to dzia\u0142a do dzi\u015b o czym politycy przypominaj\u0105 sobie co 4 lata. Mniszchowi obieca\u0142 milion z\u0142otych i Smole\u0144szczyzn\u0119, a ponadto, \u017ce po\u015blubi jego c\u00f3rk\u0119 Maryn\u0119, kt\u00f3r\u0105 obsypie klejnotami i da jej Psk\u00f3w z Nowogrodem. Polskim magnatom obieca\u0142 dostoje\u0144stwa i posiad\u0142o\u015bci na Siewierszczy\u017anie i Czernichowszczy\u017anie. Maryn\u0119 po\u015blubi\u0142 i obsypa\u0142 klejnotami, te\u015bciu te\u017c si\u0119 ob\u0142owi\u0142, ale magnaci licz\u0105cy na to, \u017ce dla nich car oderwie od Rosji ogromne obszary i obsadzi urz\u0119dy Lachami, a Rosjanie si\u0119 z tym pogodz\u0105, okazali si\u0119 niezwykle naiwnym elektoratem. \u201e27 maja 1606 roku wybuch\u0142o w Moskwie powstanie przeciwko ukoronowanemu ju\u017c Samozwa\u0144cowi. Spiskowi bojarowie zr\u0119cznie sobie poczynali. Rozg\u0142osili w\u015br\u00f3d posp\u00f3lstwa, \u017ce Lachowie i Litwa chc\u0105 zg\u0142adzi\u0107 cara i pchn\u0119li je do rzezi cudzoziemc\u00f3w, kt\u00f3rzy poprzednio pych\u0105 i uroszczeniami zrazili gospodarzy, sami za\u015b uderzyli na Kreml i u\u015bmiercili \u0141\u017cedymitra\u201d (Pawe\u0142 Jasienica). Podczas rzezi pad\u0142y setki Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie po\u015br\u00f3d czeladzi i kupc\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjechali na carskie wesele, za\u015b sprawcy ca\u0142ej awantury uszli z \u017cyciem. Uratowali ich bojarowie, kt\u00f3rzy nie chcieli zatargu z Rzeczpospolit\u0105, wi\u0119c zachowali przy \u017cyciu caryc\u0119 Maryn\u0119 i jej ojca, a tak\u017ce kilku innych magnat\u00f3w, a jedyn\u0105 kar\u0105 by\u0142o odebranie im \u0142up\u00f3w i kilkana\u015bcie miesi\u0119cy sp\u0119dzonych w rosyjskich wi\u0119zieniach. Nie trwa\u0142o to d\u0142ugo, bo ju\u017c w lipcu 1607 roku ponownie pojawi\u0142 si\u0119 cudownie ocalony car Dymitr i natychmiast zyska\u0142 licznych zwolennik\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2392 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Pozosta\u0142e felietony Stanis\u0142awa \u0141ukasika<\/strong> &gt;<a href=\"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>TUTAJ<\/strong><\/a>&lt;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kr\u00f3l Zygmunt nie by\u0142 zachwycony rewelacjami protektor\u00f3w Dymitra i wizj\u0105 opanowania przez niego tronu moskiewskiego. Przed czterema laty wys\u0142a\u0142 wielkie<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":5309,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24135,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24134\/revisions\/24135"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}