{"id":6518,"date":"2018-01-15T13:16:33","date_gmt":"2018-01-15T12:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?page_id=6518"},"modified":"2018-01-15T13:16:33","modified_gmt":"2018-01-15T12:16:33","slug":"o-niemieckim-widmie-nad-polska","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/o-niemieckim-widmie-nad-polska\/","title":{"rendered":"O niemieckim widmie nad Polsk\u0105"},"content":{"rendered":"<p><script src=\"https:\/\/apis.google.com\/js\/platform.js\" async defer>\n  {lang: 'pl'}\n<\/script><\/p>\n<div class=\"g-plusone\" data-annotation=\"inline\" data-width=\"300\"><\/div>\n<p><iframe loading=\"lazy\" style=\"border: none; overflow: hidden;\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/like.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNoworudzianin%2F&amp;width=450&amp;layout=standard&amp;action=like&amp;size=large&amp;show_faces=true&amp;share=true&amp;height=80&amp;appId=245775052109201\" width=\"450\" height=\"80\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>Mocarstwowa pozycja Polski zdobyta przez Boles\u0142awa Chrobrego sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz z jego \u015bmierci\u0105. Nast\u0119pcy nie tylko nie utrzymali pozycji mocarstwowej, ale bywa\u0142o, \u017ce sk\u0142adali ho\u0142dy lenne kr\u00f3lom niemieckim. Kresem wszelkich \u201esn\u00f3w o pot\u0119dze\u201d sta\u0142 si\u0119 statut Krzywoustego z 1138 roku, dziel\u0105cy Polsk\u0119 na dzielnice z zachowaniem zasady senioratu, czyli zwierzchno\u015bci najstarszego z rodu nad pozosta\u0142ymi ksi\u0105\u017c\u0119tami. Nie min\u0119\u0142o osiem lat od \u015bmierci Krzywoustego, gdy koalicja m\u0142odszych braci wyp\u0119dzi\u0142a seniora, W\u0142adys\u0142awa II nie tylko ze sto\u0142ecznego Krakowa, ale i z dziedzicznego \u015al\u0105ska. Na nieszcz\u0119\u015bcie p\u00f3\u017aniejszych pokole\u0144, Wygnaniec znalaz\u0142 schronienie na dworze cesarskim. Ostatecznego z\u0142amania senioratu dokona\u0142 najm\u0142odszy z syn\u00f3w Boles\u0142awa, Kazimierz, kt\u00f3ry z pomini\u0119ciem starszego brata Mieszka, zasiad\u0142 na krakowskim tronie ksi\u0119cia seniora. Zauwa\u017cmy i\u017c ten ksi\u0105\u017c\u0119, \u0142ami\u0105cy \u00f3wczesn\u0105 konstytucj\u0119, przeszed\u0142 do historii jako Kazimierz Sprawiedliwy, zaiste nie wiedzie\u0107 dlaczego. W po\u0142owie XIII wieku Polska by\u0142a poj\u0119ciem geograficznym, aczkolwiek znajdujemy w r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3d\u0142ach okre\u015blenie ksi\u0119cia krakowskiego jako \u201eksi\u0119cia polskiego\u201d, bo zaiste, w\u0142adaj\u0105cy Krakowem czu\u0142 si\u0119 seniorem, aczkolwiek ten seniorat by\u0142 wybitnie teoretyczny. Je\u017celi polskie ksi\u0119stwa zachowa\u0142y niezale\u017cno\u015b\u0107, to tylko dlatego, \u017ce s\u0105siedzi zaj\u0119ci byli swoimi sprawami, ale ju\u017c pod koniec wieku, gdy czescy Przemy\u015blidzi przegrali rywalizacj\u0119 o tron niemiecki i zwr\u00f3cili oczy na p\u00f3\u0142noc, to pierwszym krokiem by\u0142o uzale\u017cnienie kilku ksi\u0119stw \u015bl\u0105skich. Najsilniejszy spo\u015br\u00f3d \u015bl\u0105skich ksi\u0105\u017c\u0105t, potomk\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Wygna\u0144ca w drugiej po\u0142owie XIII wieku, ksi\u0105\u017c\u0119 wroc\u0142awski Henryk IV, gra\u0142 na wielu instrumentach, dos\u0142ownie (pono\u0107 by\u0142 muzykiem i poet\u0105) i politycznie. Sk\u0142ada\u0142 ho\u0142dy na lewo i prawo, ju\u017c to Habsburgom, ju\u017c to Przemy\u015blidom, a zawsze m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na poparcie \u017cywio\u0142u niemieckiego na \u015al\u0105sku i niemieckiego mieszcza\u0144stwa w miastach ma\u0142opolskich (Krak\u00f3w, Sandomierz, Nowy S\u0105cz), licz\u0105c na pomoc dynast\u00f3w czeskich w opanowaniu tronu krakowskiego. Przypomnijmy, i\u017c synowie W\u0142adys\u0142awa Wygna\u0144ca z Niemiec wr\u00f3cili na \u015al\u0105sk, swoj\u0105 ojcowizn\u0119, z \u0142aski cesarza niemieckiego, w towarzystwie duchownych, rycerzy i dworu niemieckiego. Wzmiankowany Henryk, wychowywa\u0142 si\u0119 pod opiek\u0105 stryja, biskupa Salzburga a potem na przesi\u0105kni\u0119tym niemczyzn\u0105 dworze czeskim. Tutaj przecieramy oczy, bo ten\u017ce Henryk, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii jako Probus (czyli prawy, uczciwy, sprawiedliwy itp.), przyobieca\u0142 w spadku tron krakowski Wac\u0142awowi II, kr\u00f3lowi Czech. Oczywi\u015bcie, jak na Prawego przysta\u0142o, zdanie zmienia\u0142 do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Pawe\u0142 Jasienica przytacza opini\u0119 niemieckiego historyka z XIX wieku \u201eGdyby niebiosa obdarzy\u0142y Henryka IV (\u017cy\u0142 lat 33) d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105 jego pradziada, Henryka Brodatego (\u017cy\u0142 lat 78) nie by\u0142oby mu trudno przerobi\u0107 ziemi\u0119 krakowsk\u0105 i sandomiersk\u0105 na niemieck\u0105 Marchi\u0119 Po\u0142udniowo-Wschodni\u0105\u201d. Nawet je\u017celi to przypuszczenie jest nies\u0142uszne, to niew\u0105tpliwie germanizacja uczyni\u0142a by znaczne post\u0119py. Ot prawo\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107 kr\u0119tymi kr\u0105\u017cy\u0142y \u015bcie\u017ckami. Po \u015bmierci Leszka Czarnego, Probus opanowa\u0142 Krak\u00f3w i si\u0119ga\u0142 po koron\u0119 Polski. \u015amier\u0107, prawdopodobnie za spraw\u0105 trucizny, pokrzy\u017cowa\u0142a ambitne plany, ale onegdaj otrzyman\u0105 obietnic\u0119 znakomicie wykorzysta\u0142 kr\u00f3l Czech, Wac\u0142aw II, kt\u00f3ry w oparciu o niemieckie mieszcza\u0144stwo Krakowa opanowa\u0142 Ma\u0142opolsk\u0119, po kilku latach Wielkopolsk\u0119 i Pomorze, a w roku 1300 koronowa\u0142 si\u0119 w Gnie\u017anie na kr\u00f3la Polski. Oto mamy chyba najczarniejszy obraz niemieckiego widma kr\u0105\u017c\u0105cego nad Polsk\u0105. Na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie ostrz\u0105cy z\u0119by na Gda\u0144sk i Pomorze Krzy\u017cacy, na p\u00f3\u0142nocnym zachodzie Brandenburgia wbijaj\u0105ca si\u0119 klinem mi\u0119dzy Wielkopolsk\u0119 i Pomorze Szczeci\u0144skie, ca\u0142kowicie zgermanizowany \u015al\u0105sk i zgermanizowanych Przemy\u015blid\u00f3w, a po nich, niemieckich Luksemburczyk\u00f3w, na tronie krakowskim. Tylko mocarz m\u00f3g\u0142 Polsk\u0119 uratowa\u0107 przed tym niemieckim potopem. I\u00a0taki znalaz\u0142 si\u0119 na polskiej ziemi, o czym w nast\u0119pnej gaw\u0119dzie.<\/p>\n<p><em><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2392 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a>Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mocarstwowa pozycja Polski zdobyta przez Boles\u0142awa Chrobrego sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz z jego \u015bmierci\u0105. Nast\u0119pcy nie tylko nie utrzymali pozycji mocarstwowej,<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":5309,"menu_order":101,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6518"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6518"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6519,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6518\/revisions\/6519"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}