{"id":7129,"date":"2018-02-23T11:25:10","date_gmt":"2018-02-23T10:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?page_id=7129"},"modified":"2018-02-23T11:25:10","modified_gmt":"2018-02-23T10:25:10","slug":"kandydaci-pomniki-niepodleglosci","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/kandydaci-pomniki-niepodleglosci\/","title":{"rendered":"Kandydaci na pomniki niepodleg\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

Polacy corocznie w okolicach 11 listopada maj\u0105 okazj\u0119 uczestniczy\u0107 biernie, b\u0105d\u017a czynnie, w polemikach, k\u0142\u00f3tniach, marszach \u201eza\u201d i kontrmarszach, a wszystko dla uczczenia rocznicy niepodleg\u0142o\u015bci i ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli. Reprezentujemy bardzo r\u00f3\u017cne orientacje polityczne, jak przysta\u0142o na dziedzic\u00f3w najstarszej demokracji w Europie i spo\u0142ecze\u0144stwo przez d\u0142ugi czas tej demokracji pozbawione. Z tych orientacji wynika r\u00f3wnie\u017c stosunek do ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli, w zale\u017cno\u015bci od preferencji politycznych. Poniewa\u017c pomnik\u00f3w ci u nas dostatek, nie ma wi\u0119c powod\u00f3w, by \u2013 przy dobrej woli \u2013 pochody z wie\u0144cami wchodzi\u0142y sobie w drog\u0119. Ale na pewno b\u0119d\u0105. A gdyby tak doda\u0107 jeszcze kilka pomnik\u00f3w dla roz\u0142adowania zag\u0119szczenia?
\nOto moje propozycje \u2013 zaznaczam, jest to wyb\u00f3r bardzo subiektywny \u2013 aczkolwiek nie pozbawiony racji historycznych. Zacznijmy od Najja\u015bniejszego Pana, czyli Franciszka J\u00f3zefa, kt\u00f3ry nada\u0142 Galicji szerok\u0105 autonomi\u0119, pozwoli\u0142 na legalne dzia\u0142anie polskich partii politycznych. Bez zgody Najja\u015bniejszego Pana nie mog\u0142yby dzia\u0142a\u0107 paramilitarne Zwi\u0105zki Strzeleckie, Dru\u017cyny Strzeleckie, czy Dru\u017cyny Bartoszowe, kt\u00f3re by\u0142y zal\u0105\u017ckami legion\u00f3w. Nawet najbardziej zagorzali endecy nie kwestionuj\u0105 roli legionist\u00f3w w budowaniu niepodleg\u0142o\u015bci Polski, a szczeg\u00f3lnie w jej obronie podczas wojny z bolszewikami. Uwa\u017cam, \u017ce ma\u0142y pomniczek, np. gdzie\u015b w okolicach Oleandr\u00f3w Najja\u015bniejszemu Panu si\u0119 nale\u017cy.
\nNa pocz\u0105tku wojny, wielki ksi\u0105\u017c\u0119 Miko\u0142aj Miko\u0142ajewicz, naczelny w\u00f3dz armii carskiej, wyda\u0142 odezw\u0119 \u201eNiechaj si\u0119 zatr\u0105 granice rozcinaj\u0105ce nar\u00f3d polski. Niechaj nar\u00f3d polski po\u0142\u0105czy si\u0119 w jedno cia\u0142o pod ber\u0142em Cara Rosyjskiego. Pod tym ber\u0142em odrodzi si\u0119 Polska swobodna w swej wierze, j\u0119zyku i samorz\u0105dzie.\u201d No zgoda, pe\u0142nej niepodleg\u0142o\u015bci nie obiecywa\u0142, ale i tak spowodowa\u0142 powstanie Legionu Pu\u0142awskiego w liczbie oko\u0142o 1000 \u017co\u0142nierzy, gotowych walczy\u0107 w barwach Imperatora Wszechrusi. Mo\u017ce chocia\u017c tablic\u0119.
\nWreszcie cesarz Niemiec Wilhelm II i Najja\u015bniejszy Pan, Franciszek J\u00f3zef wydali \u201eAkt 5 listopada\u201d (5 XI 1916 r.) zapowiadaj\u0105cy utworzenie samodzielnego pa\u0144stwa polskiego jako dziedziczn\u0105 monarchi\u0119 konstytucyjn\u0105, oczywi\u015bcie skazan\u0105 na sojusz ze sprzymierzonymi monarchiami. Granic wprawdzie nie ustalono, ale mia\u0142y to by\u0107 ziemie wydarte rosyjskiemu panowaniu. Nie zamierzam organizowa\u0107 komitetu budowy pomnika, ani te\u017c rozprowadza\u0107 cegie\u0142ek \u2013 to mo\u017ce chocia\u017c jaki\u015b niewielki obelisk. A tak na powa\u017cnie, to ten Akt mia\u0142 naprawd\u0119 du\u017ce znaczenie. Przekre\u015bla\u0142 solidarno\u015b\u0107 zaborc\u00f3w, umi\u0119dzynarodowi\u0142 spraw\u0119 Polski i zacz\u0119\u0142a si\u0119 licytacja o zdobycie przychylno\u015bci Polak\u00f3w. Powsta\u0142y pierwsze organy polskiej w\u0142adzy pa\u0144stwowej, Tymczasowa Rada Stanu, Rada Regencyjna, polski rz\u0105d Jana Kucharzewskiego, czy wreszcie si\u0142a zbrojna \u2013 Polski Korpus Posi\u0142kowy. Pod koniec 1916 roku kl\u0119ska pa\u0144stw niemieckich by\u0142a ju\u017c kwesti\u0105 czasu, wi\u0119c Polacy bojkotowali \u0142ask\u0119 zaborc\u00f3w, tym nie mniej takie deklaracje przyczynia\u0142y si\u0119 do uaktywnienia tysi\u0119cy obywateli, co zaprocentowa\u0142o przy odrodzeniu pa\u0144stwa i obrony niepodleg\u0142o\u015bci.
\nNast\u0119pny kandydat na cok\u00f3\u0142, onegdaj, wiecznie \u017cywy \u2013 Lenin. Przy tej kandydaturze na pomnik mam pewne obawy, aczkolwiek mam nadziej\u0119, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 ludzie znaj\u0105cy histori\u0119, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 si\u0119 wznie\u015b\u0107 ponad poziom propagandy, aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cych trend\u00f3w i przyznaj\u0105, \u017ce nie jest to czyste szale\u0144stwo, albo efekt edukacji autora w czasach wczesnego Gomu\u0142ki. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce nie ma Lenina, nie ma rewolucji bolszewickiej, Rosja do ko\u0144ca wojny dochowuje wierno\u015bci Entencie. Niemcy podpisuj\u0105 kapitulacj\u0119 wiosn\u0105 albo latem 1918 roku i na konferencji w Wersalu. Obok prezydent\u00f3w USA, Francji, premiera Wielkiej Brytanii zasiada wierny sojusznik, car Miko\u0142aj II, albo jego minister. Ewentualnie jest ju\u017c po rewolucji lutowej, czyli zasiada ksi\u0105\u017c\u0119 Lwow, albo Aleksander Kiere\u0144ski. I co? To sojusznicy decyduj\u0105 o granicach Polski. Mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 sytuacja z Kongresu Wiede\u0144skiego z 1815 roku i znowu powsta\u0142aby Kongres\u00f3wka. To dzi\u0119ki Leninowi Rosja nie uczestniczy\u0142a na konferencji pokojowej w Pary\u017cu, poniewa\u017c w marcu 1918 roku zawar\u0142a pok\u00f3j z Niemcami i Austro-W\u0119grami, przesta\u0142a by\u0107 cz\u0142onkiem Ententy, wi\u0119c nie mia\u0142a nic do powiedzenia w kwestii naszej niepodleg\u0142o\u015bci, ani granic wschodnich. Te granice ustala\u0142a polska armia. (Nawiasem m\u00f3wi\u0105c to by\u0142by tani pomnik, poniewa\u017c kilka gotowych przechowuje Muzeum Socrealizmu w pa\u0142acu Zamojskich w Koz\u0142\u00f3wce, niedaleko Lublina).<\/p>\n


\n<\/a>Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polacy corocznie w okolicach 11 listopada maj\u0105 okazj\u0119 uczestniczy\u0107 biernie, b\u0105d\u017a czynnie, w polemikach, k\u0142\u00f3tniach, marszach \u201eza\u201d i kontrmarszach, a<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":5309,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7131,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7129\/revisions\/7131"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}