{"id":7141,"date":"2018-02-23T11:30:46","date_gmt":"2018-02-23T10:30:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?page_id=7141"},"modified":"2018-02-23T11:30:46","modified_gmt":"2018-02-23T10:30:46","slug":"poczatki-sasiedzkiej-pomocy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/poczatki-sasiedzkiej-pomocy\/","title":{"rendered":"Pocz\u0105tki s\u0105siedzkiej pomocy"},"content":{"rendered":"

26 lutego 1768 roku zako\u0144czy\u0142 obrady sejm konfederacji radomskiej, zawi\u0105zanej pod lask\u0105 Karola Radziwi\u0142\u0142a \u201ePanie Kochanku\u201d, celem przywr\u00f3cenia swob\u00f3d, pono\u0107 zagro\u017conych despotyzmem kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta i Familii Czartoryskich i w obronie wiary katolickiej. Despotyzmem kr\u00f3la uznano zapowiadane reformy administracji i nie\u015bmia\u0142e pr\u00f3by ograniczenia zgubnego dla Polski liberum veto. Zagro\u017ceniem dla katolicyzmu by\u0142y \u017c\u0105dania r\u00f3wnouprawnienia politycznego dla dysydent\u00f3w i prawos\u0142awnych Wyrazem tych zagro\u017ce\u0144 by\u0142y konfederacje dysydent\u00f3w w Toruniu i w S\u0142ucku organizowane i finansowane przez Fryderyka II i caryc\u0119 Katarzyn\u0119. Oczywi\u015bcie, mocodawcom nie chodzi\u0142o o r\u00f3wnouprawnienia. Sprawa dysydent\u00f3w by\u0142a dogodnym pretekstem i okazj\u0105 dla naszych s\u0105siad\u00f3w do mieszania si\u0119 w sprawy polskie. R\u00f3wnouprawnienie polityczne dla wyznawc\u00f3w innej religii ni\u017c panuj\u0105ca w danym pa\u0144stwie, by\u0142o zjawiskiem niespotykanym w pa\u0144stwach osiemnastowiecznej Europy, przed rewolucj\u0105 francusk\u0105. Wielcy w\u0142adcy, a oboje tutaj wymienieni, zas\u0142u\u017cyli u swoich poddanych na takie tytu\u0142y, zawsze maj\u0105 tzw. plan B. A nu\u017c polski sejm przypomni sobie czasy Zygmunta Augusta i przywr\u00f3ci zasady tolerancji religijnej. I co wtedy? Poddani Fryderyka w wi\u0119kszo\u015bci luteranie, gn\u0119bieni uciskiem fiskalno-militarnym ch\u0119tnie osiedlali by si\u0119 nad Wis\u0142\u0105. Tego na pewno nie chcia\u0142, a popieraj\u0105c Katarzyn\u0119, zarabia\u0142 tylko na udzia\u0142 w rozbiorze Polski. Szczere zatroskanie Rosji dol\u0105 i niedol\u0105 polskich dysydent\u00f3w, najlepiej wyja\u015bni\u0142 Nikita Panin \u2013 minister spraw zagranicznych w li\u015bcie do Miko\u0142aja Repnina \u2013 ambasadora rosyjskiego w Warszawie. \u201eSprawa dysydent\u00f3w nie ma by\u0107 zupe\u0142nie pretekstem do rozkrzewienia w Polsce naszej wiary i protestanckich wierze\u0144, lecz jedynie d\u017awigni\u0105 gwoli pozyskania sobie za pomoc\u0105 naszych jednowierc\u00f3w i protestant\u00f3w silnego i przyjaznego stronnictwa z prawem uczestnictwa we wszystkich polskich sprawach.\u201d Kr\u00f3l Stanis\u0142aw i jego wujowie, Czartoryscy, znani byli z liberalnych pogl\u0105d\u00f3w, wi\u0119c dla ratowania reform, mogliby si\u0119 zgodzi\u0107 na \u017c\u0105dania dysydent\u00f3w i nieszcz\u0119\u015bcie gotowe. Ambasadorowie nie brali pensji za darmo. Mieli czas i sposobno\u015b\u0107, \u017ceby pozna\u0107 polsk\u0105 klas\u0119 polityczn\u0105, u\u017cywaj\u0105c dzisiejszych okre\u015ble\u0144, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 duch zawi\u015bci, bezwzgl\u0119dnego zwalczania d\u0105\u017ce\u0144 przeciwnej partii, cho\u0107by to by\u0142y d\u0105\u017cenia najrozumniejsze. Familia (Czartoryscy, Zamojscy, Poniatowscy) s\u0105 za, to my republikanci, (Radziwi\u0142\u0142owie, Braniccy, Rzewuscy, Massalscy) musimy by\u0107 przeciw. Ja nie jestem przeciwko demokracji, powiada Pawlak, pisz\u0105c, Trzy razy Nie, ale przeciw Kargulowi, kt\u00f3ry napisa\u0142 Trzy razy Tak. To by\u0142 rok 1946. Aby si\u0119 przekona\u0107, \u017ce ten chocho\u0142 ci\u0105gle ta\u0144czy, wystarczy obejrze\u0107 debat\u0119 sejmow\u0105, cho\u0107by dzisiaj (22 listopada 2017 r.). Wspomniany sejm tworzyli pos\u0142owie wybrani na sejmikach, ale w asy\u015bcie wojska rosyjskiego, za\u015b list\u0119 pos\u0142\u00f3w u\u0142o\u017cy\u0142 sam Repnin. Jakkolwiek wyznaczeni i wybrani pos\u0142owie i marsza\u0142kowie byli przekonani, \u017ce broni\u0105 \u015bwi\u0119tej wiary katolickiej i zrzuc\u0105 z tronu Poniatowskiego, to tego\u017c 26 lutego obudzili si\u0119 jako zwolennicy r\u00f3wnouprawnienia dysydent\u00f3w, bo tak\u0105 ustaw\u0119 kazano im przyj\u0105\u0107 i potulnie poszli na kr\u00f3lewskie pokoje by pogodzi\u0107 si\u0119 z kr\u00f3lem. Odnie\u015bli jednak pewien sukces, zachowane zosta\u0142y dawne prawa, wolna elekcja, \u017arenica wolno\u015bci szlacheckiej \u2013 liberum veto i wszelkie przywileje szlacheckie. Z drobnym zastrze\u017ceniem, i\u017c gwarantka tych praw zosta\u0142a caryca Katarzyna. Szczytem osi\u0105gni\u0119\u0107 polskiej szlachty w XVI wieku by\u0142a konstytucja \u201enihil novi\u201d z 1505 r., nic o nas bez nas. Po roku 1768 mamy podobnie. Nic o was bez nas \u2013 podpisane Katarzyna II. Mordowa\u0107 pa\u0144stwo w imi\u0119 idei, kt\u00f3r\u0105 samo kiedy\u015b stworzy\u0142o, lecz od kt\u00f3rej odst\u0105pi\u0142o, otumanione przez ideologi\u0119!
\n\u201eKrwawa, zaiste, nauczka\u201d, pisa\u0142 Pawe\u0142 Jasienica. Drog\u0119 jak\u0105 przesz\u0142a Rzeczpospolita od konfederacji warszawskiej 1573 r. do radomskiej 1767 r. postaram si\u0119 opowiedzie\u0107 w nast\u0119pnych gaw\u0119dach.<\/p>\n


\n<\/a>Stanis\u0142aw \u0141ukasik<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

26 lutego 1768 roku zako\u0144czy\u0142 obrady sejm konfederacji radomskiej, zawi\u0105zanej pod lask\u0105 Karola Radziwi\u0142\u0142a \u201ePanie Kochanku\u201d, celem przywr\u00f3cenia swob\u00f3d, pono\u0107<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":5309,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"class_list":["post-7141","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t