Ju\u017c za cztery dni, w niedziel\u0119 13 pa\u017adziernika zdecydujemy o tym, kto zasi\u0105dzie w Sejmie i Senacie na kolejn\u0105 kadencj\u0119. Zanim jednak ruszymy do urn wyborczych, warto przypomnie\u0107 sobie podstawowe rzeczy o parlamencie. Czym zajmuje si\u0119 Sejm i Senat? Jakie ma funkcje i uprawnienia<\/p>\n
Ilu jest pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w<\/strong> Ile trwa kadencja Sejmu i Senatu<\/strong> Jakie s\u0105 funkcje Sejmu i Senatu RP<\/strong> Funkcje Sejmu RP<\/strong> Co robi Sejm RP<\/strong> Uprawnienia Sejmu pozwalaj\u0105 mu wype\u0142nia\u0107 przys\u0142uguj\u0105ce mu funkcje. W zwi\u0105zku z tym do prac Sejmu nale\u017cy m.in.: Sejm wybiera i powo\u0142uje:<\/strong> Sejm mo\u017ce te\u017c samodzielnie ustala\u0107 stan faktyczny w sprawach dotycz\u0105cych podleg\u0142ej mu administracji oraz podstawowych dziedzin \u017cycia spo\u0142ecznego, a tak\u017ce por\u00f3wnywa\u0107 go ze stanem nakazanym przez prawo. Ma tak\u017ce prawo \u017c\u0105dania informacji w danej sprawie, a tak\u017ce obecno\u015bci os\u00f3b, kt\u00f3re sprawuj\u0105 podlegaj\u0105ce sejmowej kontroli urz\u0119dy na posiedzeniach lub komisji. W ten spos\u00f3b mo\u017ce ocenia\u0107 post\u0119powanie, a tak\u017ce wyra\u017ca\u0107 opinie i przekazywa\u0107 sugestie, co jednak nie jest prawnie wi\u0105\u017c\u0105ce.<\/p>\n Pose\u0142 na Sejm ma te\u017c prawo do interpelacji i zapyta\u0144 poselskich kierowanych do ministr\u00f3w oraz prezes\u00f3w Rady Ministr\u00f3w, NIK lub NBP \u2013 ci, zgodnie z prawem, musz\u0105 odpowiedzie\u0107 na nie w ci\u0105gu 21 dni.<\/p>\n Ka\u017cdy pose\u0142 na Sejm ma prawo podj\u0105\u0107 interwencj\u0119 poselsk\u0105, by za\u0142atwi\u0107 spraw\u0119 wyborc\u00f3w lub zapozna\u0107 si\u0119 ze stanem jej rozpatrywania. Interwencja mo\u017ce zosta\u0107 podj\u0119ta zar\u00f3wno w organie administracji rz\u0105dowej lub samorz\u0105du terytorialnego, jak i w zak\u0142adzie lub przedsi\u0119biorstwie pa\u0144stwowym, a tak\u017ce w jednostkach gospodarki niepa\u0144stwowej.<\/p>\n Co robi Senat RP<\/strong> Do uprawnie\u0144 Senatu nale\u017c\u0105 m.in.:<\/strong> Senat powo\u0142uje te\u017c:<\/strong>
\nParlament RP jest organem w\u0142adzy ustawodawczej w naszym kraju. Jest dwuizbowy: izb\u0105 ni\u017csz\u0105 jest Sejm, a izb\u0105 wy\u017csz\u0105 \u2013 Senat. \u0141\u0105cznie zrzesza 560 cz\u0142onk\u00f3w, z czego 100 to senatorzy, a 460 \u2013 pos\u0142owie na Sejm. Liczba cz\u0142onk\u00f3w obu izb Parlamentu RP zosta\u0142a okre\u015blona w Konstytucji RP. Sejm i Senat obraduj\u0105 osobno, jednak art. 114 Konstytucji okre\u015bla przypadki, kiedy obie izby obraduj\u0105 razem, tworz\u0105c Zgromadzenie Narodowe, kt\u00f3re zwo\u0142uje marsza\u0142ek Sejmu.<\/p>\n
\nKadencja Sejmu i Senatu trwa 4 lata i co tyle odbywaj\u0105 si\u0119 wybory parlamentarne. Dok\u0142adniej \u2013 kadencja nowo wybranego Sejmu rozpoczyna si\u0119 wraz z jego pierwszym posiedzeniem, kt\u00f3re zwo\u0142uje Prezydent RP, a ko\u0144czy w przeddzie\u0144 posiedzenia Sejmu wybranego na kolejn\u0105 kadencj\u0119. Kadencja Senatu zaczyna si\u0119 i ko\u0144czy w tych samych terminach, co kadencja Sejmu. Zar\u00f3wno wybory do Sejmu, jak i do Senatu s\u0105 powszechne, r\u00f3wne, bezpo\u015brednie i tajne, a organizuje je i przeprowadza Pa\u0144stwowa Komisja Wyborcza. Jedyn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest to, \u017ce wybory do Sejmu odbywaj\u0105 si\u0119 w okr\u0119gach wyborczych, za\u015b wybory do Senatu \u2013 w jednomandatowych okr\u0119gach wyborczych. W wyborach do Sejmu stosuje si\u0119 zasad\u0119 proporcjonalno\u015bci, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ka\u017cda partia otrzymuje mandaty proporcjonalnie do liczby uzyskanych g\u0142os\u00f3w (metoda D’Hondta).<\/p>\n
\nObie izby Parlamentu RP spe\u0142niaj\u0105 okre\u015blone funkcje, ale nie wszystkie przys\u0142uguj\u0105 zar\u00f3wno Sejmowi, jak i Senatowi.<\/p>\n
\nSejm w Polsce spe\u0142nia cztery funkcje:
\n-ustrojodawcz\u0105 \u2013 w jej ramach ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 uchwalania Konstytucji lub wprowadzania w niej zmian
\n-ustawodawcz\u0105 \u2013 w jej ramach stanowi ustawy i uchwa\u0142y, a tym samym okre\u015bla podstawowe kierunki dzia\u0142alno\u015bci pa\u0144stwa; na mocy tej funkcji Sejm upowa\u017cnia te\u017c Prezydenta RP do ratyfikowania i wypowiadania niekt\u00f3rych ustaw mi\u0119dzynarodowych
\n-kreacyjn\u0105 \u2013 na mocy kt\u00f3rej mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 cz\u0142onk\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad organ\u00f3w pa\u0144stwowych
\n-kontroln\u0105 \u2013 dzi\u0119ki kt\u00f3rej sprawuje kontrol\u0119 nad rz\u0105dem
\nSpo\u015br\u00f3d tych czterech funkcji, Senatowi RP nie przys\u0142uguje funkcja kontrolna.<\/p>\n
\nSejm obraduje pod przewodnictwem Marsza\u0142ka Sejmu, a posiedzenia maj\u0105 miejsce zwykle co drugi lub trzeci tydzie\u0144. Jedynie w wakacje i w okresie \u015bwi\u0105teczno-noworocznym przerwy w posiedzeniach Sejmu s\u0105 d\u0142u\u017csze. Obrady Sejmu s\u0105 jawne, ich transmisje mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 online, s\u0105 te\u017c t\u0142umaczone na j\u0119zyk migowy. Konstytucyjnymi organami Sejmu RP s\u0105 komisje sejmowe oraz Marsza\u0142ek Sejmu, za\u015b regulamin Sejmu wprowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Prezydium Sejmu i Konwent Senior\u00f3w. Z kolei Kancelaria Sejmu jest organem wspieraj\u0105cym w zakresie prawnym, organizacyjnym, technicznym i finansowym.<\/p>\n
\n\u2022uchwalanie ustaw
\n\u2022udzielanie wotum zaufania Radzie Ministr\u00f3w lub samodzielne powo\u0142anie rz\u0105du w przypadku wotum nieufno\u015bci
\n\u2022rozpatrywanie sprawozda\u0144 podleg\u0142ych mu urz\u0119d\u00f3w
\n\u2022debata nad wykonaniem przez rz\u0105d ustawy bud\u017cetowej i udzielanie lub nie absolutorium
\npowo\u0142ywanie komisji \u015bledczych.<\/p>\n
\n-zast\u0119pc\u0119 przewodnicz\u0105cego i cz\u0142onk\u00f3w Trybuna\u0142u Stanu
\n-s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego
\n-cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady S\u0105downiczej
\n-2 cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
\n-3 cz\u0142onk\u00f3w Rady Medi\u00f3w Narodowych
\n-3 cz\u0142onk\u00f3w Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej
\n-Rzecznika Praw Obywatelskich
\n-Rzecznika Praw Dziecka
\n-Prezesa Najwy\u017cszej Izby Kontroli
\n-Prezesa Narodowego Banku Polskiego (na wniosek Prezydenta RP)
\n-Prezesa Urz\u0119du Ochrony Danych Osobowych
\n-cz\u0142onk\u00f3w Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej<\/p>\n
\nSenat zbiera si\u0119 zwykle co dwa tygodnie na posiedzeniach plenarnych, a na ka\u017cdym z nich pracuje nad kilkoma ustawami, kt\u00f3re przekaza\u0142 mu Sejm. Wys\u0142uchiwane s\u0105 sprawozdania z prac komisji senackich, nast\u0119puje dyskusja, a po jej zamkni\u0119ciu nast\u0119puje g\u0142osowanie, po kt\u00f3rym Senat podejmuje uchwa\u0142\u0119 w sprawie rozpatrywanej ustawy. Konstytucyjne organy Senatu RP to Marsza\u0142ek Senatu i komisje senackie, za\u015b Regulamin Senatu RP wprowadzi\u0142 Prezydium Senatu i Konwent Senior\u00f3w.<\/p>\n
\n\u2022zatwierdzanie uchwalanych przez Sejm ustaw
\n\u2022inicjatywa ustawodawcza
\n\u2022wyst\u0119powanie do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach dot. zgodno\u015bci prawa z Konstytucj\u0105
\n\u2022wyra\u017canie zgody na zarz\u0105dzenie przez Prezydenta RP referendum og\u00f3lnokrajowego
\nprawo wyst\u0105pienia do Marsza\u0142ka Sejmu z wnioskiem o przeprowadzenie referendum og\u00f3lnokrajowego
\n\u2022podejmowanie uchwa\u0142 o przyj\u0119ciu lub odrzuceniu sprawozda\u0144 podleg\u0142ych organ\u00f3w<\/p>\n
\n-2 senator\u00f3w do Krajowej Rady S\u0105downiczej<\/p>\nKANDYDACI DO SEJMU W NASZYM OKR\u0118GU<\/a><\/h2>\n
KANDYDACI DO SENATU W NASZYM OKR\u0118GU<\/a><\/h2>\n
OBWODOWE KOMISJE WYBORCZE – czyli gdzie mo\u017cesz zag\u0142osowa\u0107<\/a><\/span><\/strong><\/h1>\n