Wci\u0105\u017c nie s\u0142abnie dyskusja na temat wzrostu cen zwi\u0105zanych z odbiorem i zagospodarowaniem odpad\u00f3w komunalnych. Wielu Polak\u00f3w jest oburzonych tak gwa\u0142townym skokiem op\u0142at. W artykule postaram si\u0119 wyja\u015bni\u0107, co doprowadzi\u0142o do konieczno\u015bci ich podniesienia w wi\u0119kszo\u015bci gmin, w tym naszych lokalnych samorz\u0105dach. Spr\u00f3buj\u0119 tak\u017ce odpowiedzie\u0107 na bardzo cz\u0119sto pojawiaj\u0105ce si\u0119 pytanie, dlaczego ceny odbioru i zagospodarowania w jednych gminach s\u0105 bardzo wysokie, a w innych o wiele ni\u017csze. <\/p>\n
Zacznijmy od wyja\u015bnienia, jakie czynniki s\u0105 odpowiedzialne za wzrost cen us\u0142ug. <\/p>\n
Wzrost op\u0142aty za korzystanie ze \u015brodowiska<\/strong>, czyli tak zwanej \u201eop\u0142aty marsza\u0142kowskiej\u201d, kt\u00f3ra w ostatnich 4 latach wzros\u0142a kilkukrotnie, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio na koszt prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 odbiorem, zagospodarowaniem i sk\u0142adowaniem odpad\u00f3w w Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpad\u00f3w Komunalnych (RIPOK-\u00f3w). <\/p>\n Dodatkowe koszty nak\u0142adane na podmioty wytwarzaj\u0105ce<\/strong>, zbieraj\u0105ce oraz przetwarzaj\u0105ce odpady wynikaj\u0105ce z konieczno\u015bci dostosowania si\u0119 do nowych przepis\u00f3w wynikaj\u0105cych ze znowelizowanej w 2018 roku ustawy o odpadach. Nowe zapisy ustawy nak\u0142adaj\u0105 bowiem szereg obowi\u0105zk\u00f3w, takich jak konieczno\u015b\u0107 zaktualizowania posiadanych pozwole\u0144 z zakresu gospodarki odpadami, ustanowienia zabezpieczenia roszcze\u0144, opracowania operatu przeciwpo\u017carowego czy wdro\u017cenia monitoringu wizyjnego. Dla przyk\u0142adu tylko wdro\u017cenie tego ostatniego obowi\u0105zku wymaga od przedsi\u0119biorc\u00f3w gospodaruj\u0105cych i przetwarzaj\u0105cych odpady, poniesienia koszt\u00f3w w wysoko\u015bci od kilku dziesi\u0119ciu do kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych, za co w konsekwencji musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 mieszka\u0144cy.<\/p>\n Ma\u0142a liczba Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpad\u00f3w Komunalnych<\/strong> (RIPOK), co cz\u0119sto prowadzi do nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej przez RIPOK-i i narzucania niekiedy zbyt wyg\u00f3rowanych op\u0142at za ich przyj\u0119cie.<\/p>\n Brak konkurencji w\u015br\u00f3d podmiot\u00f3w zainteresowanych udzia\u0142em w przetargach<\/strong> dotycz\u0105cych \u015bwiadczenia us\u0142ug odbioru i zagospodarowania odpad\u00f3w, co w konsekwencji r\u00f3wnie\u017c prowadzi do dyktowania niekorzystnych op\u0142at dla samorz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n Konieczno\u015b\u0107 podnoszenia wynagrodzenia dla pracownik\u00f3w<\/strong> na stanowiskach kierowcy \u015bmieciarki, \u0142adowacza czy sortowacza odpad\u00f3w, spowodowany niskim bezrobociem i wzrostem minimalnych wynagrodze\u0144. Taka sytuacja na rynku pracy oraz konieczno\u015b\u0107 zapewnienia przynajmniej minimalnego wynagrodzenia, zmusza firmy do zwi\u0119kszania wynagrodzenia, przez co rosn\u0105 koszty p\u0142ac w firmie, kt\u00f3re s\u0105 poka\u017an\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 og\u00f3lnych koszt\u00f3w prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n Obowi\u0105zek zbierania bioodpad\u00f3w w spos\u00f3b selektywny<\/strong>, jaki zosta\u0142 okre\u015blony w znowelizowanej ustawie, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 zakupienia sprz\u0119tu, zatrudnienia dodatkowych pracownik\u00f3w i zaopatrzenia mieszka\u0144c\u00f3w w worki na bioodpady.<\/p>\n Nieprawid\u0142owa segregacja \u015bmieci przez mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong>, wp\u0142ywaj\u0105ca na du\u017co wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 odpad\u00f3w zmieszanych oddawanych do RIPOK-\u00f3w.<\/p>\n Wielu z Pa\u0144stwa z pewno\u015bci\u0105 powie: no tak, ale gdzie indziej jest taniej i poda przyk\u0142ady. Wyja\u015bniamy zatem dlaczego tak si\u0119 dzieje. <\/p>\n Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 firm na rynku, zajmuj\u0105cych si\u0119 odbiorem i przetwarzaniem odpad\u00f3w, wymusza podejmowanie konkretnych dzia\u0142a\u0144, \u017ceby sta\u0107 si\u0119 konkurencyjnym na rynku. Do nich mo\u017cna zaliczy\u0107 mo\u017cna np. zatrudnianie dobrych menad\u017cer\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 prowadzeniem tego typu firm, wprowadzanie nowych ta\u0144szych rozwi\u0105za\u0144, itp. Oczywistym jest zatem, \u017ce tam gdzie istnieje konkurencja mieszka\u0144cy p\u0142ac\u0105 taniej za odbi\u00f3r i zagospodarowanie \u015bmieci.<\/p>\n Funkcjonowanie w regionie przedsi\u0119biorstw <\/strong>zajmuj\u0105cych si\u0119 przetwarzaniem i wykorzystaniem odpad\u00f3w wysegregowanych, co powoduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich sprzeda\u017cy i osi\u0105gania przychod\u00f3w przez firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 odbiorem i zagospodarowaniem odpad\u00f3w.<\/p>\n Jako\u015b\u0107 zarz\u0105dzania sp\u00f3\u0142k\u0105<\/strong> zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 odbiorem i zagospodarowaniem odpad\u00f3w, w tym przede wszystkim racjonalizacja zatrudnienia, dobra organizacja odbioru odpad\u00f3w z maksymalnie efektywnym wykorzystaniem sprz\u0119tu, prowadzenie innej dzia\u0142alno\u015bci przynosz\u0105cej przychody dla sp\u00f3\u0142ki, umiej\u0119tne poszukiwanie odbiorc\u00f3w odpad\u00f3w wysegregowanych, itd.<\/p>\n Wy\u017csza dyscyplina\/\u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczna <\/strong>w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w dotycz\u0105ca segregacji i zagospodarowania odpad\u00f3w we w\u0142asnym zakresie, np. poprzez kompostowanie odpad\u00f3w w gospodarstwach indywidualnych, zmniejszaniu obj\u0119to\u015bci odpad\u00f3w poprzez ich zgniatanie przed wrzuceniem do pojemnika, co zmniejsza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ich odbioru, itp.<\/p>\n Obszar i po\u0142o\u017cenie gminy oraz rodzaj jej zabudowy.<\/strong> Wiadomym jest, \u017ce w mie\u015bcie o wiele \u0142atwiej i szybciej mo\u017cna zebra\u0107 tak\u0105 sam\u0105 ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w ni\u017c w gminie wiejskiej, gdzie trzeba je\u017adzi\u0107 od domu do domu po kilka kilogram\u00f3w odpad\u00f3w i samochodami o ni\u017cszym tona\u017cu, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 dr\u00f3g jest niedostosowana do u\u017cycia sprz\u0119tu ci\u0119\u017ckiego. W efekcie samochody o mniejszej \u0142adowno\u015bci musz\u0105 wykonywa\u0107 o wiele wi\u0119cej kurs\u00f3w. Poza tym, gmina wiejska jest bardziej rozproszona, a jej miejscowo\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 du\u017co dalej od zak\u0142adu w \u015acinawce Dolnej i PSZOK-u, gdzie trzeba dostarcza\u0107 odpady komunalne. <\/p>\n Przedstawione powy\u017cej czynniki wzrostu op\u0142at oraz ich zr\u00f3\u017cnicowanie w gminach jest zatem (w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w) niezale\u017cne od samorz\u0105d\u00f3w, ale wielu mieszka\u0144c\u00f3w gminy pyta sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 a\u017c taki du\u017cy wzrost op\u0142at, skoro ich odbi\u00f3r do zagospodarowania i przetworzenia si\u0119ga jedynie oko\u0142o 40%. Ot\u00f3\u017c na tak drastyczny wzrost mia\u0142a wp\u0142yw nie tylko podwy\u017cka op\u0142at przez Zak\u0142ad Unieszkodliwiania Odpad\u00f3w w \u015acinawce Dolnej, ale tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 uwzgl\u0119dnienia w kalkulacji straty w dzia\u0142alno\u015bci sp\u00f3\u0142ki zwi\u0105zanej z odbiorem i zagospodarowaniem odpad\u00f3w na terenie gminy w 2019 roku oraz konieczno\u015b\u0107 uwzgl\u0119dnienia podwy\u017cki zwi\u0105zanej z funkcjonowaniem sp\u00f3\u0142ki, w tym m.in. wzrostu koszt\u00f3w materia\u0142\u00f3w i energii, wynagrodzenia dla pracownik\u00f3w, us\u0142ug transportowych i remontowych oraz koszt\u00f3w wydzia\u0142owych i zarz\u0105du. Poza tym w kalkulacji na bie\u017c\u0105cy rok uwzgl\u0119dniono, po raz pierwszy, koszt zwi\u0105zany z odbiorem i zagospodarowaniem bioodpad\u00f3w oraz odpad\u00f3w w PSZOK-u.<\/p>\n W czasie dyskusji na sesji pojawia\u0142o si\u0119 du\u017co uwag dotycz\u0105cych dzia\u0142alno\u015bci sp\u00f3\u0142ki i popierano zamiar og\u0142oszenia przetargu przez gmin\u0119. Oczywi\u015bcie og\u0142oszenie przetargu ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce mo\u017cliwe b\u0119dzie osi\u0105gni\u0119cie lepszej oferty cenowej na odbi\u00f3r i zagospodarowanie odpad\u00f3w. Wad\u0105 takiego rozwi\u0105zania mo\u017ce by\u0107 natomiast ba\u0142agan zwi\u0105zany z brakiem znajomo\u015bci terenu gminy i prawdopodobna zmiana zasad funkcjonowania systemu odbioru odpad\u00f3w (swoje pojemniki, tylko worki, itp.). Najwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce nie ma \u017cadnej pewno\u015bci co do tego, czy do przetargu zg\u0142osz\u0105 si\u0119 inne podmioty, w tym Sp\u00f3\u0142ka NUK. Ponadto, jak pokazuje praktyka, firmy chc\u0105ce wej\u015b\u0107 na rynek proponuj\u0105 zawsze ni\u017csz\u0105 cen\u0119 tylko w pierwszym roku dzia\u0142alno\u015bci i po wyeliminowaniu konkurencji (sp\u00f3\u0142ki) podnosz\u0105 znacznie koszty. <\/p>\n Mo\u017ce tak\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce gmina nie b\u0119dzie mog\u0142a u\u017cytkowa\u0107 PSZOK, co spowoduje konieczno\u015b\u0107 zorganizowania przez gmin\u0119 w\u0142asnego punktu. Warto wi\u0119c dobrze si\u0119 zastanowi\u0107, czy zorganizowanie przetargu nie jest zbyt ryzykowne dla zapewnienia p\u0142ynno\u015bci odbioru odpad\u00f3w. Najbardziej racjonalnym wydaje si\u0119 podj\u0119cie dyskusji wsp\u00f3\u0142udzia\u0142owc\u00f3w sp\u00f3\u0142ki na temat poprawy funkcjonowania sp\u00f3\u0142ki. (RW)<\/p>\n Str. 6 w numerze 412 tygodnika \u201eNoworudzianin\u201d dost\u0119pnym w<\/span> archiwum<\/a>.<\/p>\n