{"id":19984,"date":"2020-02-12T09:00:55","date_gmt":"2020-02-12T08:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?p=19984"},"modified":"2020-02-12T09:00:55","modified_gmt":"2020-02-12T08:00:55","slug":"zaolzie-koscia-niezgody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/2020\/02\/12\/zaolzie-koscia-niezgody\/","title":{"rendered":"Zaolzie ko\u015bci\u0105 niezgody"},"content":{"rendered":"<p>Czas i miejsce akcji: Tereny po\u0142o\u017cone na zach\u00f3d od Olzy, prawego dop\u0142ywu g\u00f3rnej Odry z miastami Cieszyn, Frysztat, Bogumin, Ostrawa, Karwina, w czasie od 2 pa\u017adziernika 1939 roku. Dotyczy przynale\u017cno\u015bci tej cz\u0119\u015bci Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego do Polski b\u0105d\u017a Czech. W taki nieco urz\u0119dowy spos\u00f3b zaczn\u0119 opowie\u015b\u0107 o ko\u015bci niezgody miedzy Polakami i Czechami, czyli o historii Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego w pierwszej po\u0142owie XX wieku. Potomkowie Boles\u0142awa Krzywoustego podzielili \u015al\u0105sk na ponad 20 ksi\u0119stw. W wyniku tych podzia\u0142\u00f3w w roku 1290 wyodr\u0119bni\u0142o si\u0119 Ksi\u0119stwo Cieszy\u0144skie. W 1327 roku ksi\u0105\u017c\u0119 cieszy\u0144ski z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d lenny kr\u00f3lowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu i od tej pory Ksi\u0119stwo Cieszy\u0144skie pozostawa\u0142o lennem korony czeskiej i razem z Czechami od 1526 roku wchodzi\u0142o w sk\u0142ad monarchii habsburskiej. Przypomnienie tych fakt\u00f3w jest wa\u017cne dla zrozumienia przyczyn konfliktu polsko &#8211; czeskiego  po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 i powstaniu Czechos\u0142owacji, poniewa\u017c Czesi przypominali wiekow\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 tych ziem do korony czeskiej. Przypomn\u0119 jeszcze, \u017ce o ile historia Czech si\u0119ga IX wieku, to Czechos\u0142owacja by\u0142a tworem traktatu wersalskiego jako wynik dora\u017anych cel\u00f3w politycznych Francji. W wyniku kl\u0119ski pa\u0144stw centralnych podczas I wojny, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 rozpad wielonarodowej monarchii austriackiej. Mieszka\u0144cy ksi\u0119stwa  wykorzystali okazj\u0119 i zadeklarowali wol\u0119 przynale\u017cno\u015bci do powstaj\u0105cych pa\u0144stw, Polski b\u0105d\u017a Czechos\u0142owacji. 5 listopada 1918 roku Rada Narodowa Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego i czeski Ziemski Narodni Vybor pro Slezko dokona\u0142y tymczasowego podzia\u0142u ksi\u0119stwa wg. kryterium narodowego. Poniewa\u017c Polacy stanowili 55% wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w, Czesi 27%, Niemcy 18% (na podstawie spisu ludno\u015bci z 1910 roku), wiec postanowiono, \u017ce oko\u0142o 75 procent terytorium powinno nale\u017ce\u0107 do Polski. Sielanka trwa\u0142a kr\u00f3tko, poniewa\u017c centralne w\u0142adze w Pradze nie zaakceptowa\u0142y decyzji lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, nie podj\u0119\u0142y te\u017c rozm\u00f3w z Warszaw\u0105. Gdy naczelnik pa\u0144stwa polskiego og\u0142osi\u0142 wybory do sejmu na 26 stycznia i w mi\u0119dzyczasie pob\u00f3r do wojska, Czechy wprowadzili wojsko na teren \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego i 23 stycznia 1919 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kilkudniowa wojna czesko &#8211;  polska. Przy zdecydowanej przewadze wojskowej, Czesi zaj\u0119li tereny do Wis\u0142y i Skoczowa. Polska nie by\u0142a w stanie wystawi\u0107 znacz\u0105cych si\u0142 do obrony \u015al\u0105ska poniewa\u017c w tym czasie trwa\u0142o powstanie w Wielkopolsce i wojna z Ukrai\u0144cami o Lw\u00f3w, a ponadto od wschodu ju\u017c pukali bolszewicy. Po interwencji Ententy Czesi wycofali si\u0119 za Olz\u0119, a o przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej spornych teren\u00f3w mia\u0142 zadecydowa\u0107 plebiscyt. Latem 1920 roku, gdy Polska prowadzi\u0142a \u015bmiertelne boje z Rosj\u0105 Sowieck\u0105, gdy Tuchaczewski by\u0142 o krok od zdobycia Warszawy, mocarstwa Ententy zrezygnowa\u0142y z plebiscytu i arbitralnie linie demarkacyjn\u0105 uzna\u0142y za granic\u0119 Polski i Czechos\u0142owacji. Czesi mieli znacznie wy\u017csze notowania na Zachodzie i Wschodzie ni\u017c Polacy. Dla Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Zaolziu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 bardzo trudny czas. W\u0142adze Czechos\u0142owacji likwidowa\u0142y polskie samorz\u0105dy, szko\u0142y, czyni\u0142y wszelkie utrudnienia polskim przedsi\u0119biorstwom jak i pracownikom. Entuzjastyczne przyj\u0119cie polskiego wojska wkraczaj\u0105cego na Zaolzie 2 pa\u017adziernika 38 roku wcale nie by\u0142o udawane. Odzyskanie Zaolzia i kilku malowniczych zak\u0105tk\u00f3w pod Tatrami, sanacyjne w\u0142adze okrzykn\u0119\u0142y jako wielki sukces, aczkolwiek opinia publiczna wystawia\u0142a r\u00f3\u017cne oceny. Faktem jest, \u017ce przez 20 lat rz\u0105dy Polski i Czechos\u0142owacji nie potrafi\u0142y znale\u017a\u0107 samodzielnego i pokojowego rozwi\u0105zania tego problemu. Na zako\u0144czenie pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 s\u0142owa historyka W\u0142adys\u0142awa Konopczy\u0144skiego: \u201eWszyscy Polacy uznawali, \u017ce si\u0119 te tereny Polsce nale\u017c\u0105, bo tam mieszkaj\u0105 Polacy; wszyscy niezale\u017cni od sanacji czuli, \u017ce si\u0119 nie godzi odbiera\u0107 ich &#8211; w formie rozbioru do sp\u00f3\u0142ki z Hitlerem\u201d i tyle w tej sprawie. Stanis\u0142aw \u0141ukasik<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2392 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Stanis\u0142aw-\u0141ukasik-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n<p>POZOSTA\u0141E FELIETONY STANIS\u0141AWA \u0141UKASIKA ><a href=\"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/felieton\/stanislaw-lukasik\/\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">TUTAJ<\/a><\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czas i miejsce akcji: Tereny po\u0142o\u017cone na zach\u00f3d od Olzy, prawego dop\u0142ywu g\u00f3rnej Odry z miastami Cieszyn, Frysztat, Bogumin, Ostrawa,<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":19985,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[2,1794,29,9,84,6],"tags":[20,5,5011,54,1200,5037],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19984"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19984"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19986,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19984\/revisions\/19986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}