{"id":23834,"date":"2020-12-23T14:40:04","date_gmt":"2020-12-23T13:40:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?p=23834"},"modified":"2020-12-23T14:40:04","modified_gmt":"2020-12-23T13:40:04","slug":"najstarsza-szopka-w-europie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/2020\/12\/23\/najstarsza-szopka-w-europie\/","title":{"rendered":"Najstarsza szopka w Europie"},"content":{"rendered":"

800 drewnianych figurek, z czego 300 ruchomych. Specjalny mechanizm uruchamiaj\u0105cy machin\u0119. To wyj\u0105tkowa i unikalna, na skal\u0119 europejsk\u0105, ruchoma szopka w Wambierzycach. Zabytek z XIX wieku wci\u0105\u017c cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105, nie tylko w czasie \u015bwi\u0105t<\/strong><\/p>\n

To najstarsza szopka tego typu w Europie. Znajduje si\u0119 w budynku u podn\u00f3\u017ca Kalwarii w Wambierzycach. Najstarszy fragment szopki, w tym roku ko\u0144czy 160 lat, a jest nim scena przedstawiaj\u0105ca narodzenie Jezusa w Betlejem. Tw\u00f3rc\u0105 tego fragmentu jest wambierzycki zegarmistrz Longin Wittig.
\nDawno, dawno temu oko\u0142o po\u0142owy ubieg\u0142ego stulecia, Longin, pochodz\u0105cy z Moraw zegarmistrz, osiedli\u0142 si\u0119 w Wambierzycach. Razem z \u017con\u0105 i male\u0144kim synkiem zamieszkali w pi\u0119trowym domu z p\u0142askim dachem, kilka minut od s\u0142awnej bazyliki. Naprawia\u0142 zepsute zegary, konstruowa\u0142 nowe, zamykaj\u0105c tykaj\u0105ce mechanizmy w rze\u017abionych w\u0142asnor\u0119cznie skrzynkach. W tych okolicach powszechne by\u0142y w\u00f3wczas rze\u017abione zegary np. z figurk\u0105 drwala, wymachuj\u0105cego toporem, podczas wybijania pe\u0142nych godzin…
\nPo kilku latach m\u0142oda \u017cona mistrza Longina zmar\u0142a nagle, osierocaj\u0105c, ma\u0142ego jeszcze synka. Chc\u0105c pocieszy\u0107 t\u0119skni\u0105ce za zmar\u0142\u0105 matk\u0105 dziecko, ojciec zaczyna rze\u017abi\u0107 swoj\u0105 szopk\u0119. Mija\u0142y lata, ch\u0142opiec dor\u00f3s\u0142, Wittig o\u017ceni\u0142 si\u0119 po raz drugi, ale nie zaprzesta\u0142 swojej pracy. Ju\u017c dawno by\u0142a gotowa g\u0142\u00f3wna scena miniaturowych jase\u0142ek, a Wittig wci\u0105\u017c wzbogaca\u0142 dzie\u0142o o nowe figurki i szczeg\u00f3\u0142y, niespotykane na og\u00f3\u0142 w liturgicznych szopkach.
\nW tle wyrze\u017abi\u0142 widok Jerozolimy, ale \u017ce biblijne miasto nie by\u0142o mu znane, wi\u0119c gmachy szopkowego grodu, dziwnie przypominaj\u0105 barokowe kamieniczki pobliskiego K\u0142odzka, a jerozolimska \u015bwi\u0105tynia, widoczn\u0105 z jego okien, bazylik\u0119.
\nNa szczytach malowanych wzg\u00f3rz wyros\u0142y zamki. Ich podobie\u0144stwo do odleg\u0142ego o kilka kilometr\u00f3w XV-wiecznego rycerskiego zamczyska w Ratnie Dolnym, czy r\u00f3wnie niedalekich ruin piastowskiej warowni w Chojniku, rzuca si\u0119 w oczy. W szopkach wiele jest reali\u00f3w sudeckich. Pary, kt\u00f3re ta\u0144cz\u0105 na tarasie jednego z pa\u0142ac\u00f3w ubrane s\u0105 w stroje, w jakich chodzili mieszka\u0144cy w owych czasach, w okolicach K\u0142odzka, a powracaj\u0105cy z zabawy muzykanci, nios\u0105 g\u0119\u015ble i basy, jakby w\u0142a\u015bnie sko\u0144czyli przygrywa\u0107 do ta\u0144ca na kt\u00f3rym\u015b z ludowych, \u015bl\u0105skich festyn\u00f3w. Sosny rosn\u0105ce na zboczach wzg\u00f3rz, gdzie pas\u0105 si\u0119 owce w niczym nie przypominaj\u0105 palesty\u0144skich cedr\u00f3w. Swojska jest tak\u017ce wiewi\u00f3rka i dzi\u0119cio\u0142 stukaj\u0105cy w drzewo, kiedy mechanizm zegarowy zaczyna dzia\u0142a\u0107.
\n28 lat min\u0119\u0142o od chwili rozpocz\u0119cia pracy, a spod d\u0142uta niezmordowanego Longina wysz\u0142o 800 figurek. Ponad 300 po\u0142\u0105czonych by\u0142o z maszyneri\u0105 szopki. Ju\u017c nie dzieci, a wnuki starego mistrza klaska\u0142y w d\u0142onie, gdy w wigilijny wiecz\u00f3r przy d\u017awi\u0119kach pastora\u0142ki o\u017cywia\u0142y jaskrawo malowane postacie. Kiedy obr\u00f3t korbk\u0105 wprawi w ruch zegarowy mechanizm, ca\u0142y ten pracowicie wyrze\u017abiony \u015bwiatek \u2013 zaczyna \u017cy\u0107: nad ko\u0142ysz\u0105c\u0105 si\u0119 miarowo ko\u0142ysk\u0105 pochylaj\u0105 g\u0142owy os\u0142y i wo\u0142y, wzlatuj\u0105 pucu\u0142owaci anio\u0142owie, dm\u0105cy w z\u0142ociste tr\u0105by, owczarek zagania stado biegn\u0105cych truchcikiem owieczek, padaj\u0105 na kolana pasterze. A wszystko to do wt\u00f3ru melodii ni to ko\u0142ysanki, ni to pastora\u0142ki, wygrywanej przez staro\u015bwieck\u0105 pozytywk\u0119.
\nDzi\u015b szopk\u0105 opiekuj\u0105 si\u0119 wambierzyccy duszpasterze, a cho\u0107 dzie\u0142o pracowitych r\u0105k rze\u017abiarza-amatora, uko\u0144czy wkr\u00f3tce sto lat, mechanizmy dzia\u0142aj\u0105 bez zarzutu. Bogata kolorystyka ruchomych figurek i rozmaito\u015b\u0107 ich kszta\u0142t\u00f3w \u2013 jak niegdy\u015b \u2013 cieszy oczy zwiedzaj\u0105cych, urokiem wigilijnej opowie\u015bci. Pod\u0105\u017cajmy i my w okresie \u015bwi\u0105tecznym obfituj\u0105cym, co prawda, w liczne szopki, do tej jedynej w swoim rodzaju, niezwyk\u0142ej, przez czas, kt\u00f3ry owia\u0142 j\u0105 sw\u0105 tajemnic\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Str. 6 w numerze 460 tygodnika \u201eNoworudzianin\u201d dost\u0119pnym <\/span> tutaj<\/a>.<\/p>\n