{"id":24578,"date":"2021-03-01T08:03:25","date_gmt":"2021-03-01T07:03:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?p=24578"},"modified":"2021-03-01T08:04:14","modified_gmt":"2021-03-01T07:04:14","slug":"narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/2021\/03\/01\/narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych-2\/","title":{"rendered":"Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d"},"content":{"rendered":"

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d jest to polskie \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe obchodzone corocznie 1 marca, po\u015bwi\u0119cone upami\u0119tnieniu \u017co\u0142nierzy antykomunistycznego i niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia<\/strong><\/p>\n

W 2001 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej uzna\u0142 zas\u0142ugi organizacji i grup niepodleg\u0142o\u015bciowych, kt\u00f3re po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej zdecydowa\u0142y si\u0119 na podj\u0119cie nier\u00f3wnej walki o suwerenno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, oddaj\u0105c w ten spos\u00f3b ho\u0142d poleg\u0142ym i pomordowanym oraz wszystkim wi\u0119zionym i prze\u015bladowanym cz\u0142onkom organizacji Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107. By\u0142o to pierwsze tej rangi uhonorowanie \u017co\u0142nierzy zbrojnego podziemia antykomunistycznego.
\nW 2009 roku organizacje kombatanckie, skupione wok\u00f3\u0142 Porozumienia Organizacji Kombatanckich i Niepodleg\u0142o\u015bciowych, reprezentuj\u0105cego takie organizacje jak: Zrzeszenie \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d, Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, \u015awiatowy Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej, wsparte przez polskie w\u0142adze samorz\u0105dowe, zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 o ustalenie dnia 1 marca Dniem \u017bo\u0142nierzy Antykomunistycznego Podziemia.
\nInicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105 w zakresie uchwalenia nowego \u015bwi\u0119ta podj\u0105\u0142 w 2010 roku prezydent Lech Kaczy\u0144ski. Uzasadnienie do\u0142\u0105czone do projektu ustawy g\u0142osi\u0142o, \u017ce ustanowienie \u015bwi\u0119ta jest wyrazem ho\u0142du dla \u017co\u0142nierzy drugiej konspiracji za \u015bwiadectwo m\u0119stwa, niez\u0142omnej postawy patriotycznej i przywi\u0105zania do tradycji patriotycznych, za krew przelan\u0105 w obronie Ojczyzny (\u2026). Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d to tak\u017ce wyraz ho\u0142du licznym spo\u0142eczno\u015bciom lokalnym, kt\u00f3rych patriotyzm i sta\u0142a gotowo\u015b\u0107 ofiar na rzecz idei niepodleg\u0142o\u015bciowej pozwoli\u0142y na kontynuacj\u0119 oporu na d\u0142ugie lata.
\nPo \u015bmierci prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego prezydent Bronis\u0142aw Komorowski podtrzyma\u0142 projekt, ale uchwalenie nowego \u015bwi\u0119ta przeci\u0105ga\u0142o si\u0119. O uchwalenie ustawy apelowa\u0142a w grudniu 2010 roku Fundacja \u201ePolska si\u0119 Upomni\u201d. Na pocz\u0105tku 2011 roku fundacja ta, organizacje kombatanckie i Jan \u017baryn sygnowa\u0142y Porozumienie na rzecz obchod\u00f3w dnia i roku \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych, stanowi\u0105ce sobie za g\u0142\u00f3wny cel wspieranie ustanowienia Dnia Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym. Dzia\u0142ania porozumienia zosta\u0142y przedstawione na konferencji prasowej w lutym 2011 roku.
\nPrezydencki projekt ustawy z dnia 26 lutego 2010 roku wp\u0142yn\u0105\u0142 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 1 marca 2010 roku. W dniu 5 marca 2010 roku projekt skierowano do Sejmowej Komisji Kultury i \u015arodk\u00f3w Przekazu. Do reprezentowania stanowiska wnioskodawcy upowa\u017cnieni byli: zast\u0119pca szefa Kancelarii Prezydenta Jacek Sasin i podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Andrzej Duda, lecz obaj zostali zdymisjonowani w kwietniu 2010 roku. 31 stycznia 2011 roku prezydent Bronis\u0142aw Komorowski upowa\u017cni\u0142 do reprezentowania swojego stanowiska sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta Krzysztofa \u0141aszkiewicza.
\nPismem z dnia 8 czerwca 2010 roku Rada Ministr\u00f3w pozytywnie zaopiniowa\u0142a przedstawiony jej projekt, wskazuj\u0105c, \u017ce uzupe\u0142nia on katalog \u015bwi\u0105t i dni pami\u0119ci, upowszechniaj\u0105cych tradycje walk o Woln\u0105 Polsk\u0119. W opinii zauwa\u017cono tak\u017ce, \u017ce \u017co\u0142nierze tzw. drugiej konspiracji, kt\u00f3rzy jako pierwsi walczyli o Woln\u0105 Polsk\u0119 z okupantem sowieckim i zainstalowanym przez niego re\u017cimem komunistycznym, zap\u0142acili za wierno\u015b\u0107 swoim idea\u0142om niejednokrotnie cen\u0119 najwy\u017csz\u0105 \u2013 cen\u0119 swego \u017cycia. Nawet je\u015bli uda\u0142o Im si\u0119 prze\u017cy\u0107, przez kolejne 45 lat \u017cyli z pi\u0119tnem \u2013 jak to okre\u015bla\u0142a komunistyczna propaganda \u2013 \u201ebandyt\u00f3w\u201d i \u201efaszyst\u00f3w\u201d.
\nTym samym pismem do reprezentowania stanowiska Rady Ministr\u00f3w wyznaczona zosta\u0142a minister pracy i polityki spo\u0142ecznej Jolanta Fedak.
\nPierwsze czytanie projektu ustawy oraz rozpatrzenie projektu odby\u0142o si\u0119 na posiedzeniu Komisji Kultury i \u015arodk\u00f3w Przekazu w dniu 2 lutego 2011 roku. W trakcie prac komisja \u2013 na wnioski pos\u0142anki El\u017cbiety Kruk \u2013 wprowadzi\u0142a poprawki do preambu\u0142y oraz zmodyfikowa\u0142a art. 3, reguluj\u0105cy termin wej\u015bcia ustawy w \u017cycie, dzi\u0119ki czemu zacz\u0119\u0142a ona obowi\u0105zywa\u0107 z chwil\u0105 jej og\u0142oszenia (prezydencki projekt zak\u0142ada\u0142 14-dniowy termin wej\u015bcia w \u017cycie ustawy). Na pos\u0142a sprawozdawc\u0119 cz\u0142onkowie komisji wybrali Piotra Babinetza. Przyj\u0119ta w komisji wersja trafi\u0142a pod g\u0142osowanie do sejmu w tym samym dniu. Po wys\u0142uchaniu sprawozdania niezw\u0142ocznie przyst\u0105piono do III czytania. Ustaw\u0119 w g\u0142osowaniu popar\u0142y niemal jednog\u0142o\u015bnie wszystkie parlamentarne kluby poselskie. Za przyj\u0119ciem ustawy g\u0142osowa\u0142o 406 spo\u015br\u00f3d 417 obecnych pos\u0142\u00f3w, 8 by\u0142o przeciw, 3 si\u0119 wstrzyma\u0142o. Przyj\u0119ta przez sejm ustawa trafi\u0142a pod obrady senatu 4 lutego 2011 roku. Sprawozdawc\u0105 komisji na posiedzeniu zosta\u0142 senator Piotr Andrzejewski. Senat przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 bez poprawek. Prezydent Bronis\u0142aw Komorowski podpisa\u0142 ustaw\u0119 w dniu 9 lutego 2011 roku. Ustawa zosta\u0142a opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 32, poz. 160 z 15 lutego 2011 roku.
\nUzasadnienie projektu ustawy nie wyja\u015bnia, dlaczego na celebrowanie Narodowego Dnia Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d wybrano dzie\u0144 1 marca. Pomys\u0142 ustanowienia \u015bwi\u0119ta w tym terminie wysun\u0105\u0142 \u00f3wczesny prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Janusz Kurtyka. Tego dnia w 1951 roku w wi\u0119zieniu mokotowskim wykonano wyrok \u015bmierci na siedmiu cz\u0142onkach IV Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zrzeszenia \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d: \u0141ukaszu Ciepli\u0144skim, Mieczys\u0142awie Kawalcu, J\u00f3zefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku B\u0142a\u017ceju, Karolu Chmielu i J\u00f3zefie Rzepce \u2013 b\u0119d\u0105cych ostatnimi og\u00f3lnopolskimi koordynatorami \u201eWalki o Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107 Polski z now\u0105 sowieck\u0105 okupacj\u0105\u201d. Jak wyja\u015bni\u0142 przedstawiciel wnioskodawcy na posiedzeniu Komisji, wyb\u00f3r daty by\u0142 nieprzypadkowy tak\u017ce z tego powodu, \u017ce w ten spos\u00f3b nawi\u0105zano do uchwa\u0142y sejmowej z 2001 roku. Inicjatorom powstania \u015bwi\u0119ta zale\u017ca\u0142o szczeg\u00f3lnie na ustanowieniu go przed 1 marca 2011 roku, aby pierwszymi obchodami uczci\u0107 60 rocznic\u0119 zamordowania dow\u00f3dztwa WiN.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze wykl\u0119ci<\/strong>
\n\u017bo\u0142nierze wykl\u0119ci, \u017co\u0142nierze niez\u0142omni, polskie powojenne podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe i antykomunistyczne \u2013 antykomunistyczny, niepodleg\u0142o\u015bciowy ruch partyzancki, stawiaj\u0105cy op\u00f3r sowietyzacji Polski i podporz\u0105dkowaniu jej ZSRR, tocz\u0105cy walk\u0119 ze s\u0142u\u017cbami bezpiecze\u0144stwa ZSRR i podporz\u0105dkowanymi im s\u0142u\u017cbami w Polsce.
\nLiczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje si\u0119 na 120\u2013180 tysi\u0119cy os\u00f3b. W ostatnich dniach II wojny \u015bwiatowej na terenie Polski dzia\u0142a\u0142o 80 tysi\u0119cy partyzant\u00f3w antykomunistycznych. Ostatni cz\u0142onek ruchu oporu \u2013 J\u00f3zef Franczak ps. \u201eLalek\u201d z oddzia\u0142u kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego \u201eUskoka\u201d \u2013 zgin\u0105\u0142 w ob\u0142awie w Majdanie Kozic G\u00f3rnych pod Piaskami (woj. lubelskie) osiemna\u015bcie lat po wojnie \u2013 21 pa\u017adziernika 1963 roku. W praktyce jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 organizacji zbrojnych upad\u0142a na skutek braku reakcji USA i Wielkiej Brytanii, gwarant\u00f3w postanowie\u0144 konferencji ja\u0142ta\u0144skiej, na sfa\u0142szowanie przez PPR wybor\u00f3w do Sejmu Ustawodawczego w styczniu 1947 i w konsekwencji ostateczne uznanie w ten spos\u00f3b przez mocarstwa anglosaskie narzuconej przez ZSRR w\u0142adzy w Polsce. Po masowych ujawnieniach (76 774 osoby) w trakcie powyborczej amnestii, w zwi\u0105zku z za\u0142amaniem si\u0119 oczekiwa\u0144 na interwencj\u0119 mocarstw, antykomunistyczne, niepodleg\u0142o\u015bciowe podziemie zbrojne liczy\u0142o po 1947 nie wi\u0119cej ni\u017c dwa tysi\u0105ce os\u00f3b.
\nJu\u017c w roku 1943 w zwi\u0105zku z kl\u0119skami Wehrmachtu na froncie wschodnim dow\u00f3dztwo AK rozpocz\u0119\u0142o tworzenie struktur na wypadek okupacji terytorium Polski przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Powsta\u0142a organizacja NIE \u0142\u0105cz\u0105ca struktury cywilne i wojskowe, maj\u0105ca na celu samoobron\u0119 i podtrzymywanie morale polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa w oczekiwaniu na wojn\u0119 Zachodu z ZSRR. Organizacja ta jednak zosta\u0142a znacznie os\u0142abiona w wyniku akcji \u201eBurza\u201d i powstania warszawskiego. Dodatkowym ciosem by\u0142o aresztowanie dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych os\u00f3b w konspiracji: gen. bryg. Emila Fieldorfa i gen. bryg. Leopolda Okulickiego. 7 maja 1945 rozwi\u0105zano NIE i powo\u0142ano now\u0105 organizacj\u0119: Delegatur\u0119 Si\u0142 Zbrojnych na Kraj, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a kilka miesi\u0119cy i zosta\u0142a zast\u0105piona Ruchem Oporu bez Wojny i Dywersji \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d.
\nNa okupowanym przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 terytorium Polski, ustanawiane by\u0142y komendantury wojskowe Armii Czerwonej umo\u017cliwiaj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 i terror NKWD i organizowanym przez NKWD organom Resortu Bezpiecze\u0144stwa Publicznego formalnie podporz\u0105dkowanym marionetkowemu PKWN. Rz\u0105d RP na uchod\u017astwie utraci\u0142 szerokie uznanie mi\u0119dzynarodowe 5 lipca 1945 po utworzeniu Tymczasowego Rz\u0105du Jedno\u015bci Narodowej, kt\u00f3ry zgodnie z ustaleniami konferencji ja\u0142ta\u0144skiej mia\u0142 przeprowadzi\u0107 wolne wybory w celu wy\u0142onienia ostatecznego rz\u0105du w Polsce.
\nWiN zamierza\u0142o unika\u0107 konfrontacji i walk, a skupi\u0107 si\u0119 na metodach politycznego i propagandowego wp\u0142ywu na spo\u0142ecze\u0144stwo. W zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wyborach poparto jedyn\u0105 istniej\u0105c\u0105 legaln\u0105 opozycj\u0119: Polskie Stronnictwo Ludowe.
\nPo wkroczeniu w roku 1944 Armii Czerwonej na terytorium Polski NKWD, NKGB i Smiersz rozpocz\u0119\u0142y aresztowania, deportacje i terror wobec polskiej ludno\u015bci cywilnej. Jeszcze w okresie okupacji niemieckiej dzia\u0142alno\u015b\u0107 radzieckich dywersant\u00f3w spadochronowych polega\u0142a g\u0142\u00f3wnie na tropieniu i rozszyfrowywaniu oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej, mordowaniu ludno\u015bci wiejskiej, udzielaj\u0105cej pomocy Armii Krajowej, napadaniu na dwory, paleniu ko\u015bcio\u0142\u00f3w i likwidowaniu inteligencji polskiej. Do kontroli polskich ziem wschodnich u\u017cyto oddzia\u0142y NKWD, oddzia\u0142y Armii Czerwonej i miejscow\u0105 milicj\u0119, rekrutuj\u0105c\u0105 si\u0119 z czerwonej partyzantki. Np. oddzia\u0142y partyzanckie radzieckie im. Czapajewa rabowa\u0142y wsie w okr\u0119gu nowogr\u00f3dzkim. W rejonie Lidy w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy NKWD wymordowa\u0142o 9800 os\u00f3b. W Szczuczynie Nowogr\u00f3dzkim zamordowano 8000 os\u00f3b. W Oszmianie 6000 os\u00f3b. W sierpniu 1944 roku z Wilna wywieziono kilkana\u015bcie tysi\u0119cy m\u0119\u017cczyzn do Ka\u0142ugi. 35 000 aresztowanych w Wilnie deportowano do po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego i na Syberi\u0119. Liczb\u0119 Polak\u00f3w deportowanych z teren\u00f3w by\u0142ych wojew\u00f3dztw wile\u0144skiego i nowogr\u00f3dzkiego do grudnia 1944 oceniano na ok. 80 000 os\u00f3b. Do stycznia 1945 roku oceniano liczb\u0119 Polak\u00f3w aresztowanych i wywiezionych do Zwi\u0105zku Radzieckiego na ok. 5000 w Grodnie i ok. 10 000 w Bia\u0142ymstoku.
\n\u2013 NKWD z ca\u0142\u0105 pasj\u0105 w\u015bciek\u0142o\u015bci przeprowadza aresztowania dow\u00f3dc\u00f3w AK. Bada w bestialski spos\u00f3b, bije drutem kolczastym, k\u0142uje szpilki za paznokcie, \u0142amie \u017cebra i wszystkich wywozi do Rosji… Za lini\u0105 Curzona NKWD organizuje ob\u0142awy na Polak\u00f3w i morduje ich na miejscu b\u0105d\u017a wywozi m\u0119\u017cczyzn i kobiety zdolnych do pracy lub wojska. Si\u0142\u0105 wyrzucaj\u0105 rodziny polskie na zach\u00f3d poza lini\u0119 Curzona \u2013 wspomina pp\u0142k W\u0142adys\u0142aw Liniarski, komendant Okr\u0119gu Bia\u0142ystok. \u2013 Krwawa okupacja sowiecka bestialstwem przewy\u017cszy\u0142a niemieck\u0105. Aresztowania w ka\u017cdej wsi, mordy, gwa\u0142cenie dziewcz\u0105t, grabie\u017c. Aresztowanych dziesi\u0105tki tysi\u0119cy; wywo\u017c\u0105 w nieznanym kierunku na ameryka\u0144skich samochodach lub torturuj\u0105 nagich w lochach z wod\u0105 \u2013 dodaje w innym miejscu.
\nPodziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe aktywnie dzia\u0142a\u0142o na Kresach Wschodnich, w\u0142\u0105czonych w wyniku umowy PKWN do ZSRR we wrze\u015bniu 1944 roku, szczeg\u00f3lnie na ziemi grodzie\u0144skiej, nowogr\u00f3dzkiej i wile\u0144skiej. W\u015br\u00f3d oddzia\u0142\u00f3w podziemia operuj\u0105cych na tym obszarze by\u0142 m.in.: oddzia\u0142 p\u0142k. Macieja Kalenkiewicza \u201eKotwicz\u201d, cichociemnego, dow\u00f3dcy Okr\u0119gu Nowogr\u00f3dzkiego AK, oddzia\u0142 ppor. Czes\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego \u201eRagnera\u201d walcz\u0105cy w Nowogr\u00f3dzkiem, oddzia\u0142 por. Jana Borysewicza ps. \u201eKrysia\u201d, \u201eM\u015bciciel\u201d, oddzia\u0142 ppor. Anatola Radziwonika \u201eOlecha\u201d operuj\u0105cy na ziemi lidzkiej, oddzia\u0142 ppor. Mieczys\u0142awa Niedzi\u0144skiego \u201eMena\u201d walcz\u0105cego na Grodzie\u0144szczy\u017anie. Jednym z ostatnich polskich \u017co\u0142nierzy czynnie walcz\u0105cych na Kresach by\u0142 Hryncewicz ps. \u201eBogdan\u201d pochodz\u0105cy spod Lidy. Zosta\u0142 uj\u0119ty w sierpniu 1953 i p\u00f3\u017aniej zamordowany. Rotmistrz Zdzis\u0142aw Szy\u0142eyko w swojej pracy \u201eLepsza strona czasu\u201d b\u0119d\u0105cej wspomnieniami z walk partyzanckich na polskich Kresach podaje, \u017ce we wrze\u015bniu 1955 zgin\u0105\u0142 na Wile\u0144szczy\u017anie w walce z Sowietami partyzant z oddzia\u0142u \u201eKmicica\u201d \u2013 Franciszek Polakiewicz ps. \u201eBen Hur\u201d.
\nW Rzeszowskiem w 1944 roku w\u015br\u00f3d bagien Kraskowa W\u0142odawskiego NKWD zorganizowa\u0142o obozy koncentracyjne dla oficer\u00f3w Armii Krajowej i dzia\u0142aczy polskich z okresu okupacji niemieckiej. Pod Siedlcami w miejscowo\u015bci Kru\u015blin NKWD zorganizowa\u0142o ob\u00f3z koncentracyjny dla aresztowanych dzia\u0142aczy polskich, kt\u00f3rych umieszczono w do\u0142ach o g\u0142\u0119boko\u015bci 8 m i powierzchni 2 na 2 m, gdzie woda si\u0119ga\u0142a do kolan.
\nOcenia si\u0119, \u017ce mi\u0119dzy listopadem 1944 roku a majem 1945 roku do oboz\u00f3w pracy na Syberii trafi\u0142o przynajmniej 50 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, a przynajmniej dwukrotnie wi\u0119cej znalaz\u0142o si\u0119 w obozach utworzonych w Polsce.
\nNKWD i bezpieka walczy\u0142a z konspiracj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 podst\u0119pnymi metodami. Ju\u017c w 1945 roku po aresztowaniu Jana Mazurkiewicza ps. \u201eRados\u0142aw\u201d utworzono tzw. Centraln\u0105 Komisj\u0119 Likwidacyjn\u0105 AK. \u201eRados\u0142aw\u201d zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej z apelem o ujawnienie si\u0119 i skorzystanie z amnestii. By\u0142a ona jednak podw\u00f3jnym oszustwem \u2013 nie do\u015b\u0107 \u017ce obiecywa\u0142a \u201e\u0142ask\u0119\u201d, mimo i\u017c \u017co\u0142nierze AK nie pope\u0142nili przest\u0119pstw przeciwko narodowi, to jeszcze ubecy mieli tajn\u0105 instrukcj\u0119, by ujawniaj\u0105cych si\u0119 AK-owc\u00f3w po ich ewidencji \u201einternowa\u0107 i odosobni\u0107\u201d. W 1945 roku ujawni\u0142o si\u0119 ok. 50 tys. \u017co\u0142nierzy podziemia. Taktyk\u0119 t\u0119 powt\u00f3rzono r\u00f3wnie\u017c w amnestii z 1947 roku, ujawni\u0142o si\u0119 wtedy 76 774 os\u00f3b. Zebrana w toku przes\u0142ucha\u0144 wiedza pos\u0142u\u017cy\u0142a do p\u00f3\u017aniejszych represji wobec ujawnionych i dotarcia do os\u00f3b nadal prowadz\u0105cych walk\u0119.
\nWiaro\u0142omne obietnice, gro\u017aby i tortury bezpieki okaza\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 broni\u0105 w walce z dow\u00f3dztwem antykomunistycznego podziemia. I Zarz\u0105d WiN pojmano, gdy szef Departamentu \u015aledczego MBP J\u00f3zef R\u00f3\u017ca\u0144ski obieca\u0142 aresztowanej kurierce Emilii Malessie, \u017ce nikomu nic si\u0119 nie stanie. Kurierka natychmiast podj\u0119\u0142a pr\u00f3by interwencji, domagaj\u0105c si\u0119 dotrzymania umowy i uwolnienia ujawnionych przez ni\u0105 \u017co\u0142nierzy podziemia, ale nie przynios\u0142o to \u017cadnego skutku. W 1949 roku w akcie protestu i rozpaczy pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo. Aresztowany prezes I Zarz\u0105du WiN Jan Rzepecki, mimo i\u017c krytykowa\u0142 Jana Mazurkiewicza, zawierzywszy gwarancjom \u015bledczych MBP o nierepresjonowaniu ujawni\u0142 wszystkich swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i nawo\u0142ywa\u0142 do ujawnienia si\u0119 pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w WiN-u.
\nR\u00f3wnie\u017c szef IV Zarz\u0105du WiN podpu\u0142kownik \u0141ukasz Ciepli\u0144ski zosta\u0142 zmuszony torturami i obietnicami do zdekonspirowania wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Po likwidacji IV zarz\u0105du UB utworzy\u0142o w ramach operacji Cezary fikcyjny V Zarz\u0105d WiN, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142a dezinformacja wywiad\u00f3w zachodnich.
\nW sumie zdaniem prof. Jana \u017baryna ponad 20 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy zgin\u0119\u0142o b\u0105d\u017a zosta\u0142o zamordowanych skrytob\u00f3jczo lub w wi\u0119zieniach NKWD i UB, cz\u0119\u015b\u0107 wywieziono na Wsch\u00f3d, wielu skazano na kary pozbawienia wolno\u015bci. W ko\u0144cu lat 40. i na pocz\u0105tku 50. ponad 250 tys. ludzi wi\u0119ziono i przetrzymywano w obozach pracy.
\nUczestnicy ruchu partyzanckiego okre\u015blani s\u0105 jako \u201e\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci\u201d, \u201e\u017co\u0142nierze drugiej konspiracji\u201d czy jako \u201e\u017co\u0142nierze niez\u0142omni\u201d. Propaganda PRL okre\u015bla\u0142a \u017co\u0142nierzy podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego jako bandy reakcyjnego podziemia. Okre\u015blenie \u201e\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci\u201d powsta\u0142o w 1993 \u2013 u\u017cyto go pierwszy raz w tytule wystawy \u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci \u2013 antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r., organizowanej przez Lig\u0119 Republika\u0144sk\u0105 na Uniwersytecie Warszawskim. Jego autorem by\u0142 Leszek \u017bebrowski. Stanowi ono bezpo\u015brednie odwo\u0142anie do listu otrzymanego przez wdow\u0119 po jednym z \u017co\u0142nierzy podziemia, w kt\u00f3rym, zawiadamiaj\u0105c o wykonaniu wyroku \u015bmierci na jej m\u0119\u017cu, dow\u00f3dca jednostki wojskowej pisze o nim: wieczna ha\u0144ba i nienawi\u015b\u0107 naszych \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w towarzyszy mu i poza gr\u00f3b. Ka\u017cdy, kto czuje w sobie polsk\u0105 krew, przeklina go \u2013 niech wi\u0119c wyrzeknie si\u0119 go w\u0142asna jego \u017cona i dziecko. Termin \u201e\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci\u201d upowszechni\u0142 Jerzy \u015alaski, publikuj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 o takim tytule.
\nW Nowej Rudzie r\u00f3wnie\u017c upami\u0119tniono \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych \u2013 muralem naprzeciwko PKS-u oraz rondem w Ludwikowicach K\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d jest to polskie \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe obchodzone corocznie 1 marca, po\u015bwi\u0119cone upami\u0119tnieniu \u017co\u0142nierzy antykomunistycznego i niepodleg\u0142o\u015bciowego<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":24581,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[2,29,9,84,6],"tags":[3537,20,548,5157],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24578"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24584,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24578\/revisions\/24584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}