{"id":28487,"date":"2025-05-05T09:24:35","date_gmt":"2025-05-05T07:24:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/?p=28487"},"modified":"2025-05-11T09:34:32","modified_gmt":"2025-05-11T07:34:32","slug":"matura-2025-kto-jest-za-to-odpowiedzialny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/2025\/05\/05\/matura-2025-kto-jest-za-to-odpowiedzialny\/","title":{"rendered":"Matura 2025. Kto jest za to odpowiedzialny?"},"content":{"rendered":"

W g\u0142\u0119bi G\u00f3r Sowich, gdzie mg\u0142y snuj\u0105 si\u0119 leniwie mi\u0119dzy \u015bwierkami, a wiatr niesie ze sob\u0105 szepty przesz\u0142o\u015bci, le\u017cy niewielka miejscowo\u015b\u0107 \u2013 Walim. Ma\u0142o kto dzi\u015b wie, \u017ce w\u0142a\u015bnie tu, w ch\u0142odnych murach ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Jadwigi, spoczywaj\u0105 zmumifikowane szcz\u0105tki cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zmieni\u0142 losy tysi\u0119cy m\u0142odych ludzi \u2013 barona Karla Abrahama von Zedlitza<\/strong>, tw\u00f3rcy egzaminu maturalnego.<\/p>\n

Von Zedlitz, minister edukacji w Prusach w XVIII wieku, by\u0142 cz\u0142owiekiem o \u017celaznej woli i niez\u0142omnym przekonaniu, \u017ce tylko wiedza wyzwala. Zas\u0142yn\u0105\u0142 jako reformator, kt\u00f3ry ustandaryzowa\u0142 egzaminy ko\u0144cowe w szko\u0142ach \u015brednich, tworz\u0105c fundament pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 matur\u0119. Jego wizja wykracza\u0142a jednak poza ramy ziemskie.<\/p>\n

Legenda g\u0142osi, \u017ce von Zedlitz zawar\u0142 pakt z Muz\u0105 Wiedzy \u2013 tajemnicz\u0105, niematerialn\u0105 istot\u0105, kt\u00f3ra obdarzy\u0142a go niezwyk\u0142\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 w zamian za dusz\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 w ofierze przysz\u0142ym pokoleniom uczni\u00f3w. W noc przed podpisaniem edyktu o egzaminach, Karl mia\u0142 wypowiedzie\u0107 s\u0142owa: „Niech moje cia\u0142o przetrwa wieki, tak jak przetrwa sprawdzian rozumu, kt\u00f3ry ustanawiam”.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce potem zmar\u0142 niespodziewanie. Cho\u0107 nie by\u0142 chory, jego \u015bmier\u0107 przysz\u0142a nagle, a cia\u0142o nie roz\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 jak u zwyk\u0142ych ludzi. Zamiast tego, zakonserwowa\u0142o si\u0119 samoistnie, tworz\u0105c doskona\u0142\u0105 mumifikacj\u0119. Tajemnic\u0119 jego doczesnych szcz\u0105tk\u00f3w ukryto, przewo\u017c\u0105c je do Walimia i chowaj\u0105c w krypcie pod ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Jadwigi.<\/p>\n

W ciemno\u015bciach krypty, w\u015br\u00f3d zbutwia\u0142ych fresk\u00f3w i pokruszonych epitafium, baron von Zedlitz le\u017cy w sarkofagu. Jego oczy zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wp\u00f3\u0142otwarte, jakby obserwowa\u0142 \u015bwiat zza granicy \u015bmierci. Przewodnicy, kt\u00f3rzy raz w roku schodz\u0105 tam, by oczy\u015bci\u0107 krypt\u0119, opowiadaj\u0105, \u017ce czuj\u0105 na sobie jego spojrzenie.<\/p>\n

Ale to nie wszystko. Co roku, w maju, gdy w Polsce ruszaj\u0105 egzaminy maturalne, w Walimiu dziej\u0105 si\u0119 rzeczy dziwne. Dzwon ko\u015bcielny bije w nocy, mimo \u017ce nikt go nie dotyka. W ko\u015bciele s\u0142ycha\u0107 skrzypienie p\u00f3\u0142ek i szept jakby kogo\u015b, kto recytuje pytania. Raz jeden z proboszcz\u00f3w, ojciec Henryk, postanowi\u0142 czuwa\u0107 w \u015awi\u0105tyni podczas matur.<\/p>\n

W nocy, przy md\u0142ym \u015bwietle znicza, ujrza\u0142 sylwetk\u0119 barona siedz\u0105cego w pierwszej \u0142awce. Ubrany w dawny mundur, z dziennikiem w r\u0119ku, notowa\u0142 co\u015b p\u00f3\u0142g\u0142osem. Gdy proboszcz zbli\u017cy\u0142 si\u0119, zjawa znikn\u0119\u0142a, zostawiaj\u0105c za sob\u0105 jedynie zapach atramentu i stary papier.<\/p>\n

Od tego czasu m\u0142odzie\u017c w Walimiu traktuje matur\u0119 z nale\u017cym szacunkiem. M\u00f3wi si\u0119 tam: „Zedlitz nie \u015bpi \u2013 patrzy, kto \u015bci\u0105ga”. A uczniowie, nawet najbardziej sceptyczni, przed egzaminem id\u0105 zapali\u0107 \u015bwiec\u0119 \u015bw. Jadwidze i szepcz\u0105 pro\u015bb\u0119, by duch barona nie sprawdza\u0142 zbyt surowo.
\nBo kto raz zda matur\u0119 w cieniu Zedlitza, ten wie, \u017ce prawdziwy egzamin trwa nie trzy dni, lecz ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

Powodzenia Kochani Maturzy\u015bci\u2757\ufe0f\u2764\ufe0f\ud83d\ude18<\/p>\n

PS. Okrycia miejsca poch\u00f3wku Karla Abrahama von Zedlitza dokona\u0142 \u0141ukasz Kazek<\/strong>, dziennikarz, znawca i popularyzator historii, autor ksi\u0105\u017cek o tematyce historycznej, wsp\u00f3\u0142autor program\u00f3w telewizyjnych, youtuber, wraz z ekip\u0105 w 2009 r. 3 lata zaj\u0119\u0142o mu potwierdzenie to\u017csamo\u015bci pruskiego ministra. Jak sam opowiada\u0142: Cia\u0142o ministra zachowa\u0142o si\u0119 w nadzwyczaj dobrym stanie. Po ponad dwustu latach na twarzy nadal widoczne s\u0105 zmarszczki. Wida\u0107 te\u017c powieki, nozdrza, zaci\u015bni\u0119te usta i ubranie… Kana\u0142 \u0141ukasz Kazek History Story dost\u0119pny jest pod adresem www.historystory.pl<\/a><\/p>\n

Foto: \u0141ukasz Kazek\/FB<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W g\u0142\u0119bi G\u00f3r Sowich, gdzie mg\u0142y snuj\u0105 si\u0119 leniwie mi\u0119dzy \u015bwierkami, a wiatr niesie ze sob\u0105 szepty przesz\u0142o\u015bci, le\u017cy niewielka<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":28488,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[2,1747,29,9,6,128],"tags":[7429,7428,2884,7427,2052],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28487"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28491,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28487\/revisions\/28491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noworudzianin.pl\/WWW\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}